Αναλύσεις

Πελατειακό κράτος και κυβέρνηση – διάλογος και προοπτικές

Έχει ειπωθεί κατά καιρούς από εκπροσώπους όλων των κυβερνήσεων της μεταπολίτευσης πως είναι τεχνικά δύσκολο ή και αδύνατο να εντοπιστεί, να ελεγχθεί για παραβάσεις και να φορολογηθεί η – αριθμητικά ελαχιστότατη – ελληνική οικονομική ολιγαρχία. Η οικονομική ελίτ δηλαδή που σε στενή συνεργασία με την πολιτική εξουσία εδραίωσε το «στενό» πελατειακό κράτος. Ακούγεται μάλιστα πως αφού δεκαετίες τώρα δεν έγινε κάτι ουσιαστικό επ’αυτού, σήμερα είναι ακόμη πιο δύσκολο να γίνει σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον ανεξέλεγκτων χρηματοροών. Πλέον ο στενός πυρήνας των διαχρονικών (αριστοκρατικής καταβολής) εθνικών προμηθευτών και απομυζητών του δημόσιου χρήματος έχει διευρυνθεί και ισχυροποιηθεί, εμποτίζοντας όλες τις πτυχές της εγχώριας και εξωχώριας οικονομικής δραστηριότητας.

Λαϊκισμός, δημοκρατία και γιατί πρέπει να κερδίσουν οι λαϊκιστές

δεν έχουμε ανάγκη απλά από μια λαϊκή κινητοποίηση που μέσα σε λίγες εβδομάδες θα ξεφουσκώσει, αλλά από μια συλλογική αναγέννηση η οποία θα σκάψει βαθύτερα στο ζήτημα των δημοκρατικών διεκδικήσεων, από ένα λαϊκισμό δηλαδή που θα ξεπεράσει τον εαυτό του (μετα-λαίκισμός), που θα καταστήσει την άμεση συμμετοχή των ανθρώπων στην άσκηση της εξουσίας ως απόλυτο αυτοσκοπό. Η κατάκτηση της δημοκρατίας δε φαίνεται ότι θα έρθει μέσα από σποραδικές εκδηλώσεις αντίδρασης και αγανάκτησης ούτε από αφορισμούς και προσκολλήσεις σε διαφόρων ειδών θεολογίες του παρελθόντος. Απεναντίας, απαιτούνται συνεχόμενες προσπάθειες κοινωνικών ζυμώσεων, συνδιαμορφώσεων και ανοιχτής επικοινωνίας…

Ιδεολογικοποίηση και κομφορμισμός, δυο κόσμοι παράλληλοι

Πού οδηγεί ο άκριτος θεωρητικοκεντρισμός, αυτός ο σχηματικός τρόπος ερμηνείας της εν γένει πραγματικότητας, που συχνά υιοθετείται και αναπαράγεται από τις διάφορες ακροδεξιές και Σταλινικές γκρούπες; Με ποιόν τρόπο ο κομφορμισμός της ιδιώτευσης ανακυκλώνεται ακόμα και μέσα από τους παραδοσιακούς επαναστατικούς ή αντικαθεστωτικούς (μέ ή χωρίς εισαγωγικά) χώρους; Στο άρθρο αυτό θα συζητηθεί πώς αυτή η τάση εντείνει όλο και περισσότερο την ιδεολογική περιχαράκωση, αναπαράγοντας έτσι και διαιωνίζοντας το φαντασιακό της κυρίαρχης ιδεολογίας, δηλαδή της ιδιώτευσης, μέσω της συστηματικής καλλιέργειας ενός εξιδανικευμένου μικρόκοσμου που στην πραγματικότητα λειτουργεί ως υποκατάστατο του απολίτικου μικροαστισμού.

Ιακωβίνικος ισλαμισμός: Όταν το υποκείμενο καταντά ενοχλητικό

Το κείμενο που ακολουθεί θέλει να εγείρει προβληματισμούς για κάποιες μέχρι τώρα ακλόνητες βεβαιότητες της αριστεράς τις οποίες η πραγματικότητα αναιρεί με πείσμα. Δυστυχώς έχουμε φτάσει στο σημείο η συζήτηση αυτή να μην μπορεί να γίνει χωρίς να προκαταληφθεί όποιος μιλήσει με βάση αυτά που θίγει και αυτό σημαίνει πως το δικαίωμα της ελευθερίας του λόγου έχει ήδη υποστεί ανεπανόρθωτη ζημιά. Στον κριτικό προβληματισμό κρέμεται πάντα σαν δαμόκλειο σπάθη πάνω από το κεφάλι μας ο εκβιασμός της προσδοκώμενης απάντησης. Λες και το να διαπιστώνει κανείς πως βαδίζει σε λάθος οδό πρέπει αυτομάτως να σημαίνει πως έχει κατά νου κάποια άλλη να προτείνει.

Το φαινόμενο του λαϊκισμού ως πολιτικό φαντασιακό της νεοελληνικής κοινωνίας (μέρος δεύτερο)

Συστατικό στοιχείο του νεοελληνικού ναρκισσισμού και της λαϊκίστικης ρητορείας που ανασυγκροτεί αυτό το στοιχείο στον κοινωνικο-πολιτικό χώρο είναι η θυματικότητα. Όπως πολύ σωστά επισημαίνει ο Άκης Γαβριηλίδης, ο θυματικός εθνικισμός για την ελληνική περίπτωση, συνιστά την απαραίτητη προϋπόθεση για την ενότητα του έθνους[22]. Η συνεχής επίκληση εξωτερικών εχθρών ή παρεμβάσεων των Μεγάλων Δυνάμεων, «διεθνών τοκογλύφων», του ΔΝΤ και της ΕΕ, του Κίσσινγκερ, των «εβραίων» και κάθε λογής συνομωσιολογίας, λειτουργεί αποκλειστικά ως η επιβεβαίωση πως ένας πραγματικά ετερόκλητος πληθυσμός όπως ο ελληνικός συνιστά μια συνεκτική ολότητα (δηλαδή είναι έθνος/λαός)…

Το φαινόμενο του λαϊκισμού ως πολιτικό φαντασιακό της νεοελληνικής κοινωνίας (μέρος πρώτο)

Παρακάτω αναδημοσιεύουμε το πρώτο μέρος άρθρου που αρχικά είχε δημοσιευτεί στο Περιοδικό Πρόταγμα (τεύχος 5). Ο συγγραφέας μιλά για το νεοελληνικό φαντασιακό και τον λαϊκισμό όπως διαχέεται μέσα στην ελληνική κοινωνία, εντοπίζοντας τα ιστορικά, κοινωνικά και πολιτικά του αίτια. Ταυτόχρονα ασκεί κριτική όχι μόνο στους πολιτικούς χώρους που έχουν διαβρωθεί από το λαϊκιστικό φαντασιακό, αλλά και στο θεωρητικά αντίπαλο στρατόπεδο των αντιλαϊκιστών και των νεοφιλελεύθερων τεχνοκρατών.

Ο Δεκέμβρης του 2008 και η σημασία του για εμάς σήμερα #6DGR

Μεθαύριο συμπληρώνονται έξι χρόνια από την επέτειο της τραγικής δολοφονίας του δεκαπεντάχρονου Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου που οδήγησε σε μια πανελλαδικής εμβέλειας εξέγερση, με χιλιάδες διαδηλωτών να εκφράζουν δημόσια την αγανάκτησή τους ενάντια στην αστυνομική ατιμωρησία και τη γενικευμένη ανέχεια. Δίχως ενδοιασμό θα μπορούσαμε να πούμε ότι η εξέγερση αυτή αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς σταθμούς στη σύγχρονη ιστορία των χειραφετησιακών κοινωνικών κινημάτων. Για να συλλάβουμε, όμως, το πραγματικό (και αμιγώς πολιτικό) της νόημα θα πρέπει σε πρώτη φάση να απορρίψουμε τις γνωστές επιφανειακές προσεγγίσεις της νεοδεξιάς που ταυτίζει το Δεκέμβρη συλλήβδην με τη βία, το χάος, και την ανομία, υιοθετώντας μια πιο σφαιρική ερμηνεία στο εν γένει κοινωνικό πράττειν….

Kαριερίστες της ερήμου

Δυστυχώς, το κυρίαρχο πρότυπο, που δεν προωθείται μόνο από τις ελίτ αλλά είναι ευρέως αποδεκτό και από την πλειοψηφία, είναι η πειθαρχική δίωξη, η τιμωρία και όχι η πρόληψη, η απομόνωση και όχι η επικοινωνία, η διατήρηση του ιεραρχικού κυνισμού, η απόρριψη της κριτικής σκέψης και αληθινά δημοκρατικών, οριζόντιων θεσμών και αξιών. Το ανεκτικό πρόσωπο της Βρετανίας στρεβλώνεται και χάνεται στον άσχημο συνδυασμό του με καταπιεστικές πολιτικές και κοινωνικές πρακτικές, που κάνουν κάθε πτυχή της κοινωνικής και ιδιωτικής ζωής όλο και πιο ασφυκτική και αφόρητη.

Συμβουλευτική δημοκρατία και το δικαίωμα της εκπροσώπησης ή αλλιώς πως «μπορούμε» να αναζωογονήσουμε την ολιγαρχία.

Στη συνέντευξη που έδωσαν στην Ελένη Μπέλλου ευρωβουλευτές των Podemos (δημοσιεύτηκε στις 22/11/2014 στο tvxs)[1] γίνεται ίσως για πρώτη φορά ειδησεογραφικά μια κάποια πιο συγκεκριμένη αναφορά στο τρόπο οργάνωσης της δομής τους. Μέχρι τώρα ο ενθουσιασμός με τον οποίο το μεγαλύτερο κομμάτι των ΜΜΕ, της ελληνικής αριστεράς, ακόμα και αντιεξουσιαστών, έχει υποδεχτεί το κόμμα του νεαρού Πάμπλο Ιγκλέσιας είναι πέραν της απλής συμπάθειας σε βαθμό που να ισχυρίζονται αρκετοί «πώς κάτι σαν τους Podemos είναι που χρειαζόμαστε και στην Ελλάδα». Όχι λιγότεροι, πάντα με την μηντιακή υποστήριξη, είναι αυτοί που βεβαιώνουν ότι η ελληνική αναλογία με τους Podemos είναι ήδη εδώ και έχει όνομα. Στο γεγονός αυτό βοηθάνε οι ίδιοι οι Podemos με τις κοινές εμφανίσεις τους με τον Τσίπρα, τις δηλώσεις τους στα μμε και την συμμετοχή τους στα κομματικά συνέδρια του Σύριζα…

Go to top