Φιλοσοφία και επιστήμη: μια ιστορία της αλήθειας

Το στόμα της αλήθειας* (Bocca della Verità) – Ρώμη.

Το κείμενο που θα ακολουθήσει καταπιάνεται με την έννοια της αλήθειας σε μια προσπάθεια που ενώ στηρίζεται σε βιβλιογραφία, δεν συνοδεύεται από βιβλιογραφικές παραπομπές και, για λόγους ευνόητους, δεν αξιώνεται κάποια επιστημονική αντικειμενικότητα, ουδετερότητα ή αυθεντία. Επίσης στην ιδιαίτερα περιορισμένη έκτασή του δεν θα μπορούσε καθόλου να πραγματευθεί συνολικά την ιστορική πορεία της αλήθειας όπως αυτή εκφράστηκε μέσα από τα διάφορα φιλοσοφικά συστήματα και την μεταξύ τους διαλεκτική. Θα περιοριστεί στην προσέγγισή της ως μια έννοια που η φιλοσοφία, διαμέσου της επιστήμης, δεν την αξιώνεται a priori, όπως η θεολογία, αλλά την αναζητά. Ακόμη πρέπει να τονιστεί πως η συνοχή φιλοσοφίας και επιστήμης -διαμέσου της αλήθειας- έχει ένα συγκεκριμένο ιστορικό περιεχόμενο καθώς η σχέση τους δεν είναι αναλλοίωτη μέσα στο χρόνο. Εξάλλου στην ανάλυση θα φανούν οι γεωγραφικοί και ιστορικοί περιορισμοί -πράγματι δεν γίνονται αναφορές στο Βυζάντιο, στο Ισλάμ, στη μεσαιωνική κοινωνική σκέψη, ή αλλού.

Ελάχιστος ατενίζει το σύμπαν απ’ τον μικρό του πλανήτη, τη μια δικαστής και την άλλη κατηγορούμενος, αναζητά την αλήθεια και το νόημα […] Από ένα Γιατί σε ένα Πώς, σαν στίλβη, ο πρώτος φιλοσοφικός στοχασμός του ανθρώπινου νου.

Το 2003 χρονολογημένα ευρήματα του homo sapiens στο Χέρτο της Αιθιοπίας είχαν δείξει μια ηλικία ίση με 154.000-160.000 έτη. Ωστόσο πολύ πρόσφατα το περιοδικό Nature δημοσίευσε έρευνες βασισμένες σε νέα ευρήματα από το χωριό Τζμπελ Ιρχούντ στο νότιο Μαρόκο -μεταξύ των οποίων και μια κάτω γνάθος. Σύμφωνα με αυτά τα στοιχεία η ηλικία του homo sapiens ανέρχεται σε πάνω από 300.000 έτη. Με όρους διάρκειας ανθρώπινης ζωής, η αυγή του είδους μας είναι σίγουρα μακρινή, αλλά άγνωστο το πόσο ακριβώς, ώστε μπορεί να μην ανακαλύψουμε ποτέ την ένδοξη εκείνη στιγμή όπου ξεκινήσαμε την πορεία μας στον πλανήτη. Όμως πέρα από τη χρονολόγηση και τη γεωγραφική προέλευση, οι ανθρωπολογικές, παλαιοντολογικές και παλαιογενετικές μελέτες μας έχουν προσφέρει πολυάριθμα στοιχεία, τα οποία σε συνδυασμό με άλλα πεδία ερευνών (ιστορικά και αρχαιολογικά) συνάδουν σε μια άλλη, περισσότερο ασφαλή, υπόθεση: κατά πάσα πιθανότητα η πρώτη αντιμετώπιση του κόσμου από τον homo sapiens ήταν μυθική, θεολογική και η επιβολή αυτών των μύθων, ως απαραβίαστες εξηγήσεις, ήταν κάτι το δεδομένο.

Για χιλιάδες χρόνια ο άνθρωπος θεωρούσε ότι οι ξεχωριστές πνευματικές του ικανότητες ήταν ένα θεϊκό δώρο που άλλοτε του εκχωρούσε δικαιωματικά την επιβολή και επικυριαρχία πάνω στους υπόλοιπους ζώντες οργανισμούς, κι άλλοτε τον υπέτασσε στις επιταγές και στους νόμους του δημιουργισμού, ενός θεϊκά ευφυούς σχεδιασμού. Γύρω από αυτή την πεποίθηση δομήθηκε το πραγματολογικό ζήτημα του θεού και σε συνδυασμό με την βέβαιη γνώση του θανάτου (και την ανθρώπινη ανάγκη απώθησής του), αναπτύχθηκαν οι πρώτοι μεταφυσικοί στοχασμοί και στη συνέχεια οι οργανωμένες θρησκείες. Η διαμόρφωση μιας ηθικής συνείδησης του μέσου πιστού είναι ένα αδιαμφισβήτητο ιστορικό γεγονός, κοινό σε όλες τις μεγάλες θρησκείες. Πράγματι η φιλοσοφία με τη θεολογία έχουν πολύ μεγάλες ιστορικές περιόδους ταύτισης με την πρώτη να λειτουργεί επί μακρόν, κυρίως κατά την διάρκεια της θεοκρατίας του μεσαίωνα, ως θεραπαινίδα της δεύτερης (ancilla theologiae). Όμως πρέπει να διευκρινιστεί εξαρχής: σε καμία περίπτωση δεν είμαστε σύμφωνοι με την νεωτερική άποψη που θεωρεί ότι οι μεταφυσικές ανάγκες του ανθρώπου, αλλά κυρίως οι κοινωνικές διαστάσεις τους, όπως εκφράστηκαν μέσα από τις διάφορες θρησκείες ή με άλλους τρόπους, ταυτίζονται κατ’ανάγκη με βάρβαρες ή πρωτόγονες πρακτικές.

Ο άνθρωπος γνωρίζει πως είναι μόνος στην αδιάφορη απεραντοσύνη του σύμπαντος από το οποίο και προέκυψε κατά τύχη. Το καθήκον του όπως και η μοίρα του δεν είναι γραμμένα πουθενά. Είναι αποκλειστικά δική του η επιλογή ανάμεσα στο φως και στο έρεβος. (Jacques Lucien Monod)

Σε σχέση με τις δεκάδες χιλιάδες χρόνια πορείας του homo sapiens στην γη, μόνον για τα τελευταία 3.000-3.500 χρόνια έχουμε αρκετά στοιχεία, ώστε να περιγράψουμε τον άνθρωπο συνολικά. Δηλαδή όχι μόνον ως έναν οργανισμό που επιβιώνει προσαρμόζοντας -περισσότερο από κάθε άλλο ζώο- το περιβάλλον στα μέτρα του, κατασκευάζει εργαλεία και εστίες και επιβάλλεται στη φύση, αλλά και ως έναν νου που αναρωτιέται και αναζητά την αλήθεια. Αν και μάλλον δεν την χρησιμοποιούσαν ως όρο όπως εμείς, οι πρώτοι που προσέγγισαν την αλήθεια (ως α-λήθη και ως α-λανθάνω) με έναν τρόπο ολιστικό και συστηματικό ήταν οι αρχαίοι φιλόσοφοι. Αυτό το έκαναν με τη φιλοσοφία η οποία ως ενέργεια της ανθρώπινης συνείδησης, μέσω της θεωρίας, προσπαθεί να θεωρήσει τον κόσμο -ως εκ τούτου να τον φέρει κοντά της, αλλά και μέσω της πράξης, προσπαθεί να τον μεταβάλει. Έτσι γεννήθηκε η φιλοσοφία ως αναζήτηση της αλήθειας και του Λόγου. Όπου ο Λόγος, νοείται όχι μόνον ως ρασιοναλισμός (rationalism), αλλά και ως το λογικό, άρα αυτό που είναι κατανοητό μέσα από την φωνή και την ομιλία. Στον αρχαιοελληνικό κόσμο, ίσως για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας, τα θεϊκά στοιχεία κινήθηκαν σε άλλα, διακριτά πεδία από τη φιλοσοφία. Η φιλοσοφία στον ευρύτερο δυνατό ορισμό της γίνεται η θεωρία του κόσμου ως ενότητας και ως όλου. Ο άνθρωπος γίνεται παρατηρητής και ερμηνευτής τόσο του κόσμου όσο και του εαυτού του. Τα έσχατα κριτήρια του νοήματος της ζωής η αρχαιοελληνική φιλοσοφία τα θέτει μέσα από τις ιδέες τις οποίες εκφράζει πλέον ως λόγο του ανθρώπου. Ένας από αυτούς τους έσχατους σκοπούς της ζωής, μια από τις ιδέες, είναι και η ιδέα της αλήθειας, ενώ το μέσο για να φτάσει ο άνθρωπος σε αυτή, είναι η επιστήμη. Για τη φιλοσοφία η επιστήμη είναι η ίδια η πραγματοποίηση της ιδέας της αλήθειας ως γέννημα του νου, ήτοι ως μιας εκ των ιδεών του πνεύματος. Όσα γράφει παρακάτω η Ιωάννα Μουτσοπούλου αναφερόμενη στην αδελφοσύνη, ισχύουν και για την αλήθεια ως ιδέα:

Τις μεγάλες ιδέες τις προσεγγίζουμε αρχικά απορρίπτοντας ό,τι δεν εμπίπτει στο περιεχόμενό τους, μη μπορώντας να τις ορίσουμε ευθέως. Αυτό συμβαίνει, επειδή αυτές είναι μεγάλες αφαιρέσεις με μεγάλη ευρύτητα και βάθος, πέραν των χειροπιαστών πραγμάτων της καθημερινότητάς μας, πράγμα που μας φέρνει σε δύσκολη ερμηνευτική θέση, γιατί το περιεχόμενό τους αποδεικνύεται δυσπρόσιτο όσο δυσπρόσιτη είναι και η δική μας φύση.

Υποθέτοντας ότι το έργο της αρχαιοελληνικής φιλοσοφίας ήταν να συλλάβει θεωρητικά την ολότητα του κόσμου, αυτό αρχικά το έκανε μέσα από την κοσμογονία και τη θεογονία όπου το όλον του κόσμου βρίσκεται έξω από τον άνθρωπο και στη συνέχεια μέσα από τη σοφιστική όπου τώρα διαμέσου της πλατωνικής διαλεκτικής, λαμβάνεται υπόψη το ίδιο υποκείμενο που θεωρεί, με άλλα λόγια η εσωτερική ζωή του ανθρώπου. Έτσι γεννιέται η ιδεαλιστική φιλοσοφία του Πλάτωνα η οποία έκτοτε σε μακροϊστορικό επίπεδο φαίνεται να συμπορεύεται πιστά με θεοκρατικές-μεταφυσικές αντιλήψεις αλλά και με διάφορα ιδεολογήματα που μας ακολουθούν μέχρι και σήμερα. Ίσως ο πρώτος μεγάλος αγνωστικιστής και «οπαδός» της ανθρώπινης αλήθειας να ήταν ο Πρωταγόρας ο οποίος στο θέμα της ύπαρξης των θεών, θεώρησε τον άνθρωπο μέτρο όλων των πραγμάτων. Για τον Πρωταγόρα αλήθεια είναι το σύνολο ηθικών αξιών και κανόνων που έχουν θεμελίωση σε πολιτικές αποφάσεις των ανθρώπων και όχι στη θέληση των θεών. Η αλήθεια του μεγάλου σοφιστή είναι πως ο άνθρωπος δεν μπορεί να επιδιώξει την ευδαιμονία χωρίς την ηθικά και πολιτειακά ρυθμισμένη κοινωνική συμβίωση.

Αν και η διάκριση μεταξύ του «έξω από» τον άνθρωπο και «μέσα σε» αυτόν δεν είναι καθόλου ξεκάθαρη, ένα από τα πρώτα ζητήματα που θέτει η φιλοσοφία είναι η αλήθεια που θα αναζητήσει. Δεν περιορίζεται όμως μόνο σε αυτό γιατί η αλήθεια εφόσον είναι ιδέα, τότε αυτή οδηγεί και προσδιορίζει τη συνείδηση. Η συνείδηση ωστόσο δεν μπορεί να φτάσει την ιδέα που οδηγεί. Η ιδέα είναι το άφταστο πολικό αστέρι στο ταξίδι του νου. Η συνείδηση λοιπόν κινείται, εξελίσσεται, ανακαλύπτει απόψεις και αντινομίες, έχει επομένως ιστορία γιατί αγωνίζεται να βρει την αλήθεια σε μια πορεία προς έναν πιθανόν ανέφικτο σκοπό. Το πρώτο μεγάλο βήμα στην πορεία αναζήτησης της αλήθειας είναι ακριβώς αυτό -η επίγνωση του πιθανόν ανέφικτου. Αυτός είναι ο πρώτος μεγάλος ιστορικός της σταθμός. Η επίγνωση του πιθανόν ανέφικτου μια απόλυτης και ενιαίας αλήθειας είναι και το πρώτο μεγάλο βήμα απελευθέρωσης της φιλοσοφίας από την θεολογία. Διότι η φιλοσοφία θέτει ως στόχο της το όλον, αλλά γνωρίζει ότι η ιδέα της αλήθειας και κατά συνέπεια η πιθανή εύρεσή της, δεν μπορεί παρά να εκφράζεται μέσα από την ιστορία της συνείδησης. Αυτή η ιστορία δεν μπορεί να είναι ούτε απόλυτη, ούτε ενιαία.

Έτσι η επιστήμη, με το αγαθό θράσος της μεθόδου, έρχεται να δώσει λύση στο άλυτο πρόβλημα της αλήθειας που διαφορετικά θα οδηγούσε ή σε μια δογματική και αδιάλλακτη σχηματική τοποθέτηση, ή στην απόφανση πως η εύρεση της αλήθειας είναι αδύνατη. Χωρίς τη θεμελίωση της επιστήμης η ιστορία της φιλοσοφίας θα ήταν μια σειρά από μυθολογήματα και πλάνες της συνείδησης που μας βαυκαλίζουνε αιώνες τώρα ή θα οδηγούσε στο μηδέν της απόλυτης σχετικότητας.  Η υπόθεση είναι ότι η εύρεση της αλήθειας ταυτίζεται με την ιστορική διαδικασία απελευθέρωσης του νου. Απελευθέρωση διαμέσου της επιστήμης και της λογικής από την έμφυτη ροπή του νου προς τον σκεπτικισμό -σε ό,τι αφορά τις σχέσεις του με τον άλλον άνθρωπο-, σε αντίθεση με τη ροπή του προς την ευπιστία, απέναντι στις θρησκευτικές παραστάσεις.

Η φιλοσοφία λοιπόν είναι θεωρία συστηματική, άρα και επιστημονική, αλλά σε σχέση με την οποιαδήποτε επιστήμη δεν σταματά στα επί μέρους, αλλά αναφέρεται πάντα στην αλήθεια του κόσμου -στο όλον του κόσμου. Γιατί η φιλοσοφία δεν περιορίζεται σε ένα είδος σύνοψης των επιμέρους «ειδικών» επιστημών. Ο ρόλος της είναι σαφώς μεγαλύτερος. Τα αντικείμενα που έχουν διαγνώσει οι διάφορες ειδικές επιστήμες και όπως δίνονται από αυτές ως πορίσματα, η φιλοσοφία δεν τα συζητά, αλλά τα κρίνει. Και δεν κρίνει εάν είναι πραγματικά ή όχι -αυτό το λένε και το υποστηρίζουν οι ειδικές επιστήμες- αλλά εξετάζει την αποστολή τους στη ζωή του ανθρώπου, ποιοι είναι λοιπόν οι σκοποί τους και τι αξία έχουν προς αυτούς τους σκοπούς. Και οι σκοποί για τη φιλοσοφία είναι πάντα οι ιδέες, αυτή ρωτά ποιος είναι ο λόγος που η επιστημονική θεωρία και μάλιστα η φιλοσοφική θεωρία, δίνει αλήθεια. Με το τρόπο αυτό κάνει κριτική της επιστήμης και της ίδιας της φιλοσοφίας. Εξετάζει ποια φιλοσοφία εκφράζουν και ποια κοινωνία έρχονται να υπηρετήσουν, για παράδειγμα, τα σύγχρονα τεχνολογικά επιτεύγματα. Επομένως ο θάνατος της θεόπνευστης βεβαιότητας και η άρνηση των θεών είναι το μεγάλο και απαραίτητο βήμα στην αναζήτηση της αλήθειας που οδηγεί στις επιστήμες (από το ρήμα επίσταμαι = γνωρίζω) άρα στη βέβαιη γνώση που έχει αποκτηθεί και δεν έχει δοθεί από κάποια ανώτερη δύναμη. Η ελεύθερη έκφραση της Δόξας, δηλαδή της υποκειμενικής άποψης (γνώμης), αποτελεί βασικό στοιχείο μιας δημοκρατικά οργανωμένης κοινωνίας με μέτρο τον άνθρωπο, ενώ η επιστήμη ζητά αποδείξεις για τα επιμέρους και βγάζει πορίσματα με αξιώσεις διυποκειμενικής ισχύος.

Σήμερα εκτός από την επίγνωση ότι κάθε ανθρώπινη γνωστική κατασκευή στηρίζεται σε αβέβαια θεμέλια και έχει υποθετικό χαρακτήρα και πως η αναζήτηση της απόλυτης αλήθειας μπορεί να είναι ένας ανέφικτος σκοπός, η επιστήμη προϋποθέτει τουλάχιστον τρία εννοιολογικά στοιχεία: α) να είναι μια συστηματική, λογική, πνευματική δραστηριότητα, β) να είναι το δυνατό αντικειμενική, να ξεπερνά δηλαδή τις προσωπικές αντιλήψεις του κάθε επιστήμονα-ερευνητή και γ) τα συμπεράσματά της να μπορούν να επαναληφθούν. Η επίγνωση της έλλειψης ενός απόλυτου κριτηρίου αληθείας των αξιολογήσεων της επιστήμης, δεν αποκλείει την κατασκευή και αποδοχή μιας κοινής επιστημονικής αντίληψης -μιας επιστημονικής μεθόδου.

Από την άλλη για τους αρχαίους επιστήμη ήταν η βέβαιη γνώση, η αντικειμενική. Οι σύγχρονες διακρίσεις των επιστημών στην αρχαιότητα ήταν άγνωστες. Πράγματι σήμερα οι επιστήμες στον ευρύτερο δυνατό προσδιορισμό του όρου «επιστήμη» χωρίζονται σε τρεις μεγάλες κατηγορίες:

(α) επιστήμες αναλυτικού τύπου (Φυσική, Βιολογία, Χημεία, Ιατρική, Μαθηματικά, Πληροφορική, κλπ.).

(β) δεοντολογικές ή κανονιστικές επιστήμες που επιδιώκουν αξιολογικούς-ρυθμιστικούς σκοπούς (Νομική, μέρος της Οικονομικής Επιστήμης, μέρος της Πολιτικής Επιστήμης, κλπ.).

(γ) ανθρωπιστικές επιστήμες  (Ηθική, Λογική, Φιλολογία, Ιστορία, Κοινωνική Ανθρωπολογία, κλπ.).

Αυτή η ταξινόμηση είναι μεν χρήσιμη και σκόπιμη, αλλά καθόλου απόλυτη, καθώς ορισμένες επιστήμες είναι δυνατό να περιέχουν μέρη που ανήκουν σε διάφορες κατηγορίες. Επίσης υπάρχουν κάποιες που δεν μπορούμε να τις προσεγγίσουμε μόνο με βάση το αντικείμενό τους, αλλά και με βάση τους σκοπούς που επιδιώκουν και τις μεθόδους που χρησιμοποιούν για να τους πετύχουν. Ήδη από τα τέλη του προηγούμενου, αλλά κυρίως στις αρχές του 21ου αιώνα ο ρόλος των ανθρωπιστικών επιστημών βρίσκεται υπό ριζική συζήτηση και αναθεώρηση. Σε γενικές γραμμές έχουν σχηματιστεί δύο θεωρήσεις:

  • η μια βλέπει αυτές τις επιστήμες ως εργαλεία ενσωμάτωσης (στην ήδη υπάρχουσα παράδοση) των σύγχρονων τεχνολογικών επιτευγμάτων κάνοντας παράλληλα ένα είδος συμψηφισμού των ζημιών που έχει προκαλέσει η ραγδαία ανάπτυξη του τεχνολογικού πολιτισμού.
  • η άλλη θέλει να προσδώσει σε αυτές τις επιστήμες έναν περισσότερο κριτικό ρόλο και ερευνητικούς σκοπούς, ώστε να διευρύνει τις δραστηριότητές τους πέρα από την απλή ανακατασκευή ιστορικών εποχών (και ιστορικής μνήμης) και την αναπαραγωγή μεγάλων έργων του παρελθόντος. Θέλει επομένως αυτές να εκπληρώνουν έναν κριτικό και απομυθοποιητικό ρόλο ο οποίος προϋποθέτει συνεπή εφαρμογή της κριτικής αρχής και είναι αναγκαίος, απαραίτητος για τους πολίτες σε μια σύγχρονη δημοκρατική κοινωνία.

Σε αντίθεση με τη σύγχρονη εποχή, οι επιστήμες των αρχαίων, αρχικά μάλλον ανήκαν σε μια ενιαία κατηγορία που το βασικό της κριτήριο ήταν η αντικειμενικότητα, η βέβαιη γνώση. Ο Αριστοτέλης (Ηθικά Νικομάχεια, Πολιτικά) είναι αυτός που περνάει σε μια πρώτη οργανωμένη διάκριση σε τρεις μεγάλες κατηγορίες επιστημών (θεωρητικές, πρακτικές και ποιητικές) κάνοντας μια διαφοροποίηση ανάμεσα στην αμετακίνητη γνώση των αιώνιων αντικειμένων (φύσης και θεών), από την ανθρώπινη ηθική και πολιτική συμπεριφορά που μεταβάλλεται και διαμορφώνεται. Επίσης η επιστήμη στην αρχαιότητα δεν ήταν αποκομμένη από την μεταφυσική. Πρέπει όμως να τονίσουμε ότι οι μεταφυσικές υποθέσεις της επιστήμης δε σχετίζονται με κάποια θρησκευτικότητα. Η επιστήμη από την γέννησή της λειτούργησε μόνο μέσα από τη διαρκή αναζήτηση, ενώ οι θρησκείες κατά κύριο λόγο παρουσιάζουν αλλεργίες στην αμφισβήτηση και την αναζήτηση. Οι επιστήμες δεν θεωρούν τίποτε δεδομένο και γι’ αυτό δε σταματούν να εξελίσσονται, ενώ οι θρησκείες στην πραγματικότητα θεωρούν τα πάντα προκαθορισμένα και δεδομένα. Συνεπώς το να συγκαταλέγουμε για παράδειγμα την αριστοτελική μεταφυσική στη θεοκρατική-θρησκευτική αντίληψη, δεν είναι απλώς μια παρανόηση, είναι μια απόλυτη εννοιολογική σύγχυση. Το αριστοτελικό σύστημα παρουσιάζει ασφαλώς αντινομίες, αλλά η βασική μεταφυσική υπόθεση του Αριστοτέλη είναι ο «σκοπός» των φυσικών διεργασιών. Είναι δηλαδή το τελικό αίτιο που πρέπει να μελετήσουμε σε κάθε διαδικασία της φύσης, ώστε να βρούμε και να κρίνουμε το νόημα. Στις θρησκείες αντιθέτως ο κόσμος αυτός του νοήματος προσεγγίζεται με την αποκάλυψη, την ενόραση ή μέσα από προφητικούς και εσχατολογικούς διαύλους. Με αποτέλεσμα να διατυπώνονται θέσεις και υποθέσεις σε μια γλώσσα που εμποδίζει ή και απαγορεύει τον κριτικό έλεγχο και την αξιολόγηση. Και εδώ θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί με τις ταυτίσεις. Διότι κάποιος θα μπορούσε να πει ότι η «μη συζητήσιμη αλήθεια» των ιερών-θρησκευτικών κειμένων, αντιστοιχεί στο «μη συζητήσιμο» ή αδιανόητο της απόρριψης της δημοκρατίας από μια δημοκρατία, εξομοιώνοντας έτσι την «ιερότητα» της αυτοσυντήρησης ενός πολιτεύματος με το δόγμα κάποιας θρησκείας.

Η αλήθεια ως αρχαιοελληνική αποκλειστικότητα.

Για πολλά χρόνια η επιστήμη και η φιλοσοφία θεωρούνταν αποκλειστικά καρποί του αρχαιοελληνικού «θαύματος». Σήμερα, δικαίως, η άποψη αυτή έχει σχεδόν εγκαταλειφθεί. Η γεωγραφική περιοχή στην οποία άνθισε ο αρχαίος κλασικός πολιτισμός είχε αποδεδειγμένα δεχθεί την επίδραση άλλων, προγενέστερων πολιτισμών. H Αίγυπτος, η Μεσοποταμία και η Εγγύς Ανατολή διατηρούσαν σχέσεις με την περιοχή όπου αργότερα ονομάστηκε Ελλάδα. Ήδη από τη νεολιθική περίοδο (3.000-2.000 π.Χ.) το Αιγαίο Πέλαγος ήταν πεδίο επικοινωνίας ανάμεσα στη Μικρά Ασία, τα διάφορα νησιά και την ελληνική ηπειρωτική χώρα. Γύρω στο 3.000 π.Χ. εισήχθησαν στην Ελλάδα μεταλλουργικές τεχνικές (επιστήμες) από την Εγγύς Ανατολή. Στον τάφο του Νεμπαμούν στις Θήβες (περ. 1417 π.Χ.), από την εποχή του φαραώ Τούθμωσις Γ’, εμφανίζονται αναπαραστάσεις προσφορών από Αιγαίους που αναφέρονται ως Κεφτιού (Keftiu) και κατά πάσα πιθανότητα ήταν Κρήτες. Οι κάτοικοι του Κεφτιού μιλούσαν μια διαφορετική γλώσσα από αυτή των Αιγυπτίων, μάλιστα θεραπευτικά αιγυπτιακά ξόρκια στη γλώσσα των Κεφτιού καταγράφονται σε ιατρικό πάπυρο του 15ου αιώνα π.Χ. Ακόμη σε αρχεία των Χετταίων του 13ου και 14ου αιώνα π.Χ. γίνονται αναφορές στο βασίλειο των Αchchiyawa οι οποίοι κατά πάσα πιθανότητα ταυτίζονται με τους Αχαιούς. Στη Συρία, αλλά και την Αίγυπτο έχουν βρεθεί μυκηναϊκά αντικείμενα, κυρίως κεραμικά. Η Κύπρος επίσης φαίνεται να αποτελεί σημαντικό κόμβο εμπορικών συναλλαγών, λόγω της γεωγραφικής της θέσης. Πράγματι, η Κύπρος, αρχικά ανήκει στην Κρητική-Μυκηναϊκή σφαίρα επιρροής και διαμέσου της (κατά τον 10ο αιώνα π.Χ.) γίνονται εμπορικές συναλλαγές με τους Φοίνικες. Αργότερα το πολύπαθο αυτό νησί θα κατακτηθεί από τους Ασσυρίους (στο τέλος του 8ου αιώνα), έπειτα από τους Αιγυπτίους και στη συνέχεια από τους Πέρσες.

Ο αρχαιοελληνικός κόσμος επομένως δέχτηκε επιδράσεις από διάφορους πολιτισμούς, τις οποίες όμως επεξεργάστηκε με έναν συστηματικό και πρωτότυπο τρόπο. Εκτός από τη συστηματικότητα, το εύρος και το βάθος της σκέψης τους, οι άνθρωποι της κλασικής αρχαιότητας χαρακτηρίζονται από την υπέρμετρη αγάπη τους για τη γνώση, ενώ οι Φοίνικες και οι Αιγύπτιοι, για παράδειγμα, έλαμψαν κυρίως για την μεγάλη τους αγάπη για τον πλούτο. Η αρχαιοελληνική γνώση υπήρξε κατά βάση μια «καθαρή» γνώση, ενώ η αιγυπτιακή ήταν περισσότερο αφοσιωμένη στις εφαρμογές. Ασφαλώς δεν θα πρέπει να εξάγουμε βιαστικά συμπεράσματα. Διότι επιστήμη ήταν και η ρητορική, ωστόσο με την πρακτική εφαρμογή της βέβαιης γνώσης (της επιστήμης) της Ναυπηγικής και της Ναυσιπλοΐας επικράτησαν οι Αθηναίοι στη ναυμαχία της Σαλαμίνας το 480 π.Χ.

Έχοντας λοιπόν προηγηθεί οι προσωκρατικές φιλοσοφικές θεωρίες, που αμφισβήτησαν την αυθεντία της παράδοσης και σε ένα σύνθετο ιστορικό πλαίσιο από το τέλος του 7ου αιώνα με τον ξεπεσμό των τυραννικών καθεστώτων, η φιλοσοφία αρχίζει να αναπτύσσεται, όχι τόσο στην κυρίως Ελλάδα, όσο στις αποικίες. Εκεί όπου η διαφθορά ακμάζει και οι κοινωνικοί αγώνες είναι σκληροί, οι θρησκευτικές παραδόσεις, οι μύθοι και τα δόγματα είναι λιγότερο ριζωμένα. Στην Αθήνα η φιλοσοφική ζωή συγκεντρώνεται μόνο προς το τέλος του 5ου αιώνα για να φτάσει στο απόγειό της και να αρχίσει να θρυμματίζεται στη συνέχεια με την καταστροφή του πελοποννησιακού πολέμου (431-404 π.Χ.). Η παρακμή της αρχαιοελληνικής σκέψης είναι σταδιακή και διαρκεί αιώνες ολόκληρους μέχρι και τον 5ο αιώνα μ.Χ. όπου σβήνεται σχεδόν ολοκληρωτικά για να μετουσιωθεί, κατά ένα πολύ μεγάλο μέρος, στο δόγμα της Εκκλησίας του Χριστού. Ο ίσκιος του Σταυρού είναι βαρύς και παχύς, η αναζήτηση της αλήθειας που ξεκίνησε σχεδόν δέκα αιώνες πριν, περνάει την πρώτη παγκόσμια μελαγχολία της.

Ξεκινά έτσι η ιστορία κυριαρχίας του χριστιανισμού, μιας από τις πιο ισχυρές και οργανωμένες θρησκείες, που θα επιβάλλει το δικό του Λόγο του θεού. Θα χρειαστεί να περάσουν αιώνες ολόκληροι μέχρι οι πρώτοι διαφωτιστές αρχίσουν να αντιμάχονται τη χριστιανική ερμηνεία του θεού, προκρίνοντας μια φυσική θρησκεία. Άλλωστε οι διαφωτιστές δεν μπορούσαν να πετύχουν την κυριαρχία των ιδεών τους εάν αρνούνταν ό,τι ήταν προφανές στην εποχή τους, δηλαδή το θεό. Αυτό το γνώριζαν καλά σε μια εποχή όπου ο αθεϊσμός συνεπαγόταν μηδενισμό, σα να λέμε την επιδίωξη καταστροφής της κοινωνίας. Τότε  κάποιος έπρεπε να είναι προσεκτικός στις διατυπώσεις του, ακόμη κι αν πίστευε σε μια «άπιστη» αλήθεια. Δεν έπρεπε λοιπόν να αρνείται το θεό, καθώς τέτοιου είδους υποθέσεις ήταν πολύ επικίνδυνες και οι τιμωρίες ιδιαίτερα αυστηρές. Χρειάστηκε πολύς κόπος και έλλογη προσπάθεια, αλλά και σκεπτικιστικά τεχνάσματα για να επικρατήσουν αυτές οι «νέες» ιδέες. Για παράδειγμα ο άθεος Ντιντερό έλεγε: «η κατάλυση της φυσικής τάξης με την εμφάνιση τεράτων, αποτελεί σίγουρη ένδειξη εναντίον του ισχυρισμού ότι η φύση κατευθύνεται από τη σοφία του θεού» . Γιατί ο «τέλειος» θεός δεν μπορεί να επιτρέπει μια φύση με τέτοιες ατέλειες.  Ως και τον 18ο αιώνα, η φύση δεν μπορούσε να θεοποιηθεί, διότι ακόμα θεωρούνταν σημαντικά τα θέματα της δίκαιης τιμωρίας ή της αμοιβής του κάθε ατόμου. Κανείς δεν ήθελε ένα συνεπακόλουθο «Φυσικό Δίκαιο» όπου όλοι οι άνθρωποι θα είναι ίσοι εκ γενετής και θα απαιτούν κοινωνική δικαιοσύνη.

Όταν αυτά έπαψαν να θεωρούνται σημαντικά σε κοινωνικό επίπεδο, όταν οι θεολογικές παρατάξεις αποδυναμώνονται και η μια στρέφεται εναντίον της άλλης και δίχως πλέον κρατική υποστήριξη, τότε δεν απομένει παρά η αντίληψη του ανθρωπιστικού αθεϊσμού ή αλλιώς του κοσμικού ουμανισμού του 19ου αιώνα. Ο άνθρωπος σκοτώνοντας το θεό μπορεί να πάρει στα χέρια του το πεπρωμένο του. Η θεοκτονία αυτή φυσικά δεν έγινε ποτέ οριστική και αμετάκλητη ώστε να επαληθευτεί ή να διαψευστεί η ορθότητα του προφητικού «αν δεν υπάρχει θεός, όλα επιτρέπονται» που αναφέρει ο Ντοστογιέφσκι στο εξαίσιο μυθιστόρημά του Αδελφοί Καραμάζοφ. Δεν ξέρουμε εάν ο σύγχρονος και αλαζονικός homo sapiens θα γίνει ο πλέον αμαρτωλός τιμωρός των υπολοίπων αμαρτωλών και ο κύριος του σύμπαντος. Προς το παρόν φαίνεται πως το δεύτερο, τουλάχιστον ως ενδεχόμενο ή φαντασίωση, του έχει επιτραπεί.  Όμως η σκληρή θεοκρατική κυριαρχία άρχισε να αποδυναμώνεται σταδιακά με την άρνηση στη Σχολαστική και στην Εκκλησία του δικαιώματος να επικαλούνται το Λόγο του θεού ως απόδειξη της «αλήθειας» και της αυθεντίας τους, προκειμένου να εξουσιάζουν και να εκμεταλλεύονται την κοινωνία των ανθρώπων. Στο σύγχρονο δυτικό κόσμο έχει γίνει ως ένα βαθμό αντιληπτό ότι οι θεοί και οι θρησκείες συνεπάγονται εκκλησιαστικά ιερατεία που, με θεόσταλτες αλήθειες, σωτηριολογίες, θεοδικίες και ετερογονίες των σκοπών, καταλήγουν να εξυπηρετούν καλά μόνο λίγους εκλεκτούς.

Η ζωή στην μη βιολογική της έννοια, το χρονικό διάστημα που βρίσκεται στη διάθεση του ανθρώπου ανάμεσα στην γέννησή του και στο θάνατό του, εκδηλώνεται στην πράξη και στην ομιλία και συνιστά έναν αυτόνομο και αυθεντικά ανθρώπινο τρόπο ζωής. (Hannah Arendt)

Έχοντας υπόψη τα λεγόμενα της Άρεντ περί του βίου, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι πρώτοι οι αρχαίοι δεν φοβήθηκαν να αγωνιστούν συστηματικά ενάντια σε θεούς, τυράννους και τέρατα ώστε να βρουν μια νέα, άλλη εξήγηση του κόσμου τους, για αυτό και η κοινωνική τους φιλοσοφία υπήρξε μοναδική σε παγκόσμιο επίπεδο. Ξεγέλασαν τους θεούς, δημιούργησαν ημίθεους ως ενδιάμεσα στάδια απομυθοποίησης, ανθρωποποίησαν τις θεϊκές δυνάμεις προσδίδοντάς τους αδυναμίες και πάθη, χάλασαν τα σχέδια των δημαγωγών, έκαναν θέατρο την απελευθέρωσή τους από τις ίδιες τους τις εμμονές και πεποιθήσεις. Έμαθαν να ζουν αναζητώντας τη δική τους αλήθεια, αντιμαχόμενοι την ασημαντότητα μέσα από την υστεροφημία, χωρίς προκατασκευασμένες εσχατολογίες. Και έμαθαν να πεθαίνουν σαν ολόκληροι άνθρωποι, όχι άσκοπα, αλλά ηρωικά και αμετάκλητα. Κατάλαβαν πως ο μύθος είναι δόγμα, νόμος της συνείδησης και τελικά επιβεβλημένη κοινωνική επιταγή. Μέσα από την αυτοθέσμιση και την αυτονομία της Αθηναϊκής κοινωνίας, ως ένα απελευθερωτικό γεγονός, γεννήθηκε η «ιερή αλήθεια» της Αθηναϊκής δημοκρατίας, αλλά και ένας διαφορετικός νοηματικός ορίζοντας και κοινωνικοπολιτικός βίος που κάποιους συνεχίζει να μας εμπνέει. Όχι ως αταβιστική νοσταλγία που εξιδανικεύει, αλλά ως επιλεκτική αμφισβήτηση του κυρίαρχου προτύπου ζωής και ως καλλιέργεια δημοκρατικού ήθους.

Το κείμενο αυτό δεν θα μπορούσε να υπερβεί τις πανάρχαιες αντινομίες που συνδέονται με την ανθρώπινη φύση και θα κλείσει υποκειμενικά και με ερωτήματα. Καταλήγοντας λοιπόν πρέπει να παραδεχτούμε ότι ελάχιστες έννοιες έχουν σχετικοποιηθεί και διαστρεβλωθεί όσο αυτή της αλήθειας. Στην πορεία του δυτικού ανθρώπου μέσα στο χρόνο, η έννοια αυτή έγινε όλο και πιο προσωπική, όλο και πιο σχετική, όλο και πιο κοντινή στο «εγώ». Όμως ταυτόχρονα ταυτίστηκε απόλυτα με πολλά και διαφορετικά πράγματα: από ιδέα έγινε θρησκεία, αγάπη, τέχνη, επιστήμη, ιδεολογία, όμως κυρίως έγινε, συνειδητά και/ή ασυνείδητα, ισχυρή εξουσία στα χέρια των κομιστών της. Ωστόσο η λεγόμενη μετανεωτερική εποχή πρεσβεύει την οριστική παραίτηση από την αξίωση για κατοχή της αλήθειας. Με άλλα λόγια την επικαλείται για να θέσει τον μεταμοντέρνο θάνατό της ως ιδέα. Μιλά ακόμη και για απαλλαγή από τα υπολείμματα ενός αλλοτινού ευρωπαϊκού ουμανιστικού συναισθηματισμού, που μάλιστα κάποιοι τον χαρακτήρισαν νοσηρό. Εδώ θα έπρεπε να αναρωτηθούμε τι θα σήμαινε κάτι τέτοιο, γιατί μοιάζει με πνευματική αυτοκτονία. Και τέλος πάντων, για να θυμηθούμε τον Καζαντζάκη, δίχως μια βεβαιότητα και λίγο πνεύμα, πώς θα βρει μέτρο και πώς θα δώσει ο άνθρωπος «μορφή και νόημα στην άμορφη, άμυαλη απεραντοσύνη»;

 

———— / ————

 

Προτείνεται η παράλληλη ανάγνωση των κειμένων: «Προς υπεράσπιση της κοσμικότητας» & «Επιστήμη, πρόοδος και μιλλεναρισμός».

*Ιταλικός λαϊκός μύθος του μεσαίωνα, κάνει λόγο για μια άπιστη γυναίκα, της οποίας ο υποψιασμένους σύζυγος απαίτησε να υποβληθεί στην ετυμηγορία στόματος της αλήθειας. Με τις μαγικές του ιδιότητες το στόμα αναγνώριζε εάν κάποια ή κάποιος  είχε αγκαλιάσει ξένον άνθρωπο. Και ήταν αδυσώπητο με τους μοιχούς. Όμως η γυναίκα κατάφερε να σώσει το χέρι της με πονηριά. Την ημέρα της δοκιμασίας ζήτησε από τον εραστή της να προσποιηθεί τον τρελό και να την αγκαλιάσει μπροστά σε όλους, σε ένα ξέσπασμα αλλοφροσύνης -πράγμα που έγινε. Με το τέχνασμα αυτό, ενώ ήταν μοιχαλίδα, κατάφερε να βάλει το χέρι της μέσα στην οπή και, όπως προβλεπόταν, να ορκιστεί πως στη ζωή της ολόκληρη την αγκάλιασαν μόνο δύο άντρες: ο σύζυγός της κι αυτός ο ανισόρροπος πριν λίγο. Έτσι απέσυρε το χέρι της σώο και αβλαβές εξαπατώντας τον σύζυγο, αλλά και την τρομερή μαρμαρόπετρα.

Αναρτήθηκε στις: 17 Ιουλίου 2017
35 Σχόλια »
“Φιλοσοφία και επιστήμη: μια ιστορία της αλήθειας”
  • Μπράβο σας, εύγε, πολύ καλή δουλειά απο όλη την ομάδα, υπάρχει ανάγκη πραγματική από τέτοια κείμενα και έρευνα.

  • Στο γεμάτο κραυγές ίντερνετ σπανίζουν τόσο δηκτικά, αλλά ψύχραιμα και ισορροπημένα κείμενα. Συγχαρητήρια!

  • «Χωρίς τη θεμελίωση της επιστήμης η ιστορία της φιλοσοφίας θα ήταν μια σειρά από μυθολογήματα και πλάνες της συνείδησης που μας βαυκαλίζουνε αιώνες τώρα ή θα οδηγούσε στο μηδέν της απόλυτης σχετικότητας.»

    Για σιγά! Δηλαδή ποια θεμελίωση ποιας επιστήμης επιβεβαιώνει ή απορρίπτει ως αβάσιμη την άποψη του Αυγουστίνου ότι το νόημα της Ιστορίας είναι η πάλη ανάμεσα στην πολιτεία τού Θεού και την πολιτεία τού Διαβόλου και ο τελικός σκοπός της η επικράτηση της πολιτείας τού Θεού;

    • Δεν έχω καμία απόλυτη και βέβαιη απάντηση στο αιώνιο ζήτημα εάν η φιλοσοφία είναι ένα γενικό σύστημα αντιλήψεων (δηλαδή μια καθολική επιστήμη) ή είναι μια αναζήτηση του σκοπού του κόσμου. Ωστόσο αναγνωρίζω ότι στο κείμενο εκφράζω μια «θετικιστική» τάση προς το πρώτο. Άλλωστε πώς να ξεφύγει κανείς από τις προσλαμβάνουσές του; Ευχαριστώ για το σχόλιο.

      • Αγαπητέ κ. Κουτσαντώνη,

        Το σχόλιό μου δεν υπέκρυπτε καμία ‘‘κατηγορία’’ τού είδους που υποδηλώνει η απάντησή σας. Δηλαδή, δεν σας επέκρινα επειδή θεωρείτε τη φιλοσοφία «καθολική επιστήμη». (Τώρα μάς το ξεφουρνίζετε αυτό και θα ακούσετε τα σχολιανά σας στο τέλος τού σχολίου μου.) Σας επέκρινα επειδή παρουσιάσατε τη φιλοσοφία και την επιστήμη ως αδέρφια που αγαπιούνται και συνεργάζονται ενώ στην πραγματικότητα είναι εξ αγχιστείας τρίτα ξαδέρφια που συχνά πυκνά βγάζουν τα μάτια τους σε ομηρικούς καβγάδες. Επ’ αυτού να τοποθετηθείτε, παρακαλώ.

        Τα σχολιανά: Ώστε η φιλοσοφία είναι «καθολική επιστήμη»; Χα! Και τότε γιατί μιλάτε για «φιλοσοφία» και όχι για «καθολική επιστήμη» στο κείμενό σας; Το ξέρετε δεν το ξέρετε, όταν αναγορεύετε τη φιλοσοφία επιστήμη (καθολική ή μερική αδιάφορο), φτωχαίνετε τους ορίζοντές της σε βαθμό χρεοκοπίας. Αν ήθελα να χυδαιολογήσω, θα έλεγα «της γαμάτε ό,τι έχει και δεν έχει»!

        Τα λέμε

        ΥΓ Εσείς ευχαριστείτε για το σχόλιο, κι εγώ με τη σειρά μου σας ευχαριστώ για την απάντησή σας στο σχόλιό μου. [Θα] Με λέτε που [θα] με λέτε κομματόσκυλο. Ας μη σας δώσω το δικαίωμα να με λέτε και αγενές κομματόσκυλο! ;-) :-)

  • Left G700 (τέλος πάντων όπως ονομάζεστε) με το τελευταίο σας σχόλιο, αλλά και με άλλα σχόλια που κάνετε συστηματικά σε αυτή τη σελίδα, μου έχετε δώσει απλόχερα το δικαίωμα να σας χαρακτηρίσω αγενή. Οι κομματικοί σας συναγελασμοί καθόλου δεν με ενδιαφέρουν, ούτε και με αφορούν. Αντιλαμβάνομαι πως σας είναι ιδιαίτερα δύσκολο να εναρμονιστείτε με το ήθος του γράφοντα, και θα ήταν μάταιο να σας το ζητήσω. Σε κάθε περίπτωση, σε ό,τι με αφορά, η διάθεσή σας φάνηκε ξεκάθαρα, καθώς δεν επιθυμείτε αποσαφηνίσεις, αλλά μόνο τη διασπορά ειρωνικών παρεμβάσεων και εξυπνακισμών. Συνεπώς δεν θα συνεχίσω να απαντώ παρατείνοντας έναν ατελέσφορο διάλογο μαζί σας. Άλλωστε στo ίντερνετ υπάρχουν πολλοί χώροι στους οποίους μπορείτε να αποσυμπιεστείτε πολύ καλύτερα.

    • Αγαπητέ κ. Κουτσαντώνη,

      Τι είναι αυτά που διαβάζω; Είστε σοβαρός; Σε τι συνίσταται η αγένειά μου, στα παραπάνω και σε προηγούμενα σχόλιά μου που «[σας] έχε[ι] δώσει απλόχερα το δικαίωμα να [με] χαρακτηρί[σετε] αγενή»; Μπορείτε να μου τα υποδείξετε; Και μπορείτε να μου υποδείξετε επίσης τα σημεία εκείνα που κάνουν το δικό μου ήθος κατώτερο από το δικό σας, όπως ευθέως υπονοείτε; Δηλαδή, όποιος δεν σας παινεύει, όποιος δεν σας αποκαλεί σοφό και Δάσκαλο του Γένους και όποιος δηλώνει εξ αρχής ότι δεν συμμερίζεται τις αμεσοδημοκρατικοαναρχοαυτόνομες φαντασιώσεις σας είναι αγενής και ανήθικος;;; Και είναι επίσης αγενής και ανήθικος όποιος δεν γράφει με τον κλισέ τρόπο που συνηθίζει να εκφράζεται η academia (ή όσοι θα ήθελαν να είναι μέλη τής academia, αλλά δεν προκάνουν πια γιατί τούς πήραν τα χρόνια), αλλά γράφει έτσι που να τον καταλαβαίνει ακόμα και «ο Γερμανός ηλίθιος συνταγματάρχης»;;;

      Ακούστε, κύριε. Εγώ ήρθα εδώ πριν από λίγο καιρό για να συζητήσω μαζί σας όπως και με άλλα μέλη τής ομάδας σας. Αλλά ήρθα να συζητήσω από θέσεις αντιπολίτευσης.

      Μπορείτε να ανεχθείτε τον αντιπολιτευτικό λόγο; Αυτό είναι το ζήτημα. Τα υπόλοιπα είναι σάλτσες και καρυκεύματα, που δεν μπορούν να κρύψουν ότι το ψάρι που μου σερβίρατε είναι στα όρια της αποσύνθεσης.

      Τα λέμε

      ΥΓ Αποτελεί τραγική ειρωνεία το γεγονός ότι πρωτοεμφανίστηκα εδώ για να σχολιάσω επιδοκιμαστικά (αλλά και κριτικά) ανάρτηση που έβαλε κατά τής πολιτικής ορθότητας! Για να έρθω αντιμέτωπος τώρα με το σχόλιό σας, στο οποίο οχυρώνεστε πίσω από τη δική σας αμεσοδημοκρατικοαναρχοαυτόνομη πολιτική ορθότητα για να με πετροβολήσετε!

      ΥΓ2 Δεν είναι ότι δεν θέλετε να κάνετε διάλογο μαζί μου, κύριε Κουτσαντώνη. Είναι ότι δεν μπορείτε (όπως επίσης δεν μπορείτε να στηρίξετε την άποψή σας για τον αμοιβαίο έρωτα που τάχα διακατέχει τη φιλοσοφία και την επιστήμη). Όχι επειδή είμαι ο νέος Αισχίνης. Αλλά επειδή δεν έχετε τη δυνατότητα να συζητήσετε με οποιονδήποτε σας σύρει έξω από την επιτήδευση ενός ακαδημαΐζοντος λόγο που λέει πολλά, εκ των οποίων επίσης πολλά είναι λανθασμένα ή κενά.

      • Όταν γράφεις σχόλια σε σελίδες που ο καθένας έχει πρόσβαση τότε θα πρέπει να ξέρεις ότι σε αυτά κάποιοι ενδέχεται να ασκήσουν κριτική. Δεν στέκει από τη μια να μιλάμε για «πολιτική ορθότητα» αλλά να μην δεχόμαστε καμία αντίθετη γνώμη, χρησιμοποιώντας ταμπέλες όπως «αναρχοαμεσοδημοκράτης» και name calling τακτικές όπως «ακαδημαϊκός» και «βολεμένος» προσπαθώντας με αυτόν τον τρόπο να μειώσουμε (δήθεν) την αξία των επιχειρημάτων της αντίπαλης πλευράς. Κανένας σοβαρός σχολιαστής δεν θα καθόταν να ασχοληθεί με κάποιον που καταφεύγει σε χαρακτηρισμούς του τύπου «αναρχικός», «ακαδημαϊκός», «χορτάτος»… προσπαθούμε να καταλάβουμε αν μια άποψη είναι σωστή ή όχι ανεξάρτητα αν προέρχεται από ακαδημαϊκούς, αναρχικούς, δεξιούς ή οτιδήποτε άλλο υπάρχει. Διαφορετικά κινδυνεύουμε να απορρίψουμε μια άποψη μόνο και μόνο από προκατάληψη πως ο ομιλητής έχει δήθεν σκοπιμότητες. Άλλο πράγμα είναι η ανοχή στον αντιπολιτευτικό λόγο και άλλο η συζήτηση να διατηρεί ένα minimum ηθικής ευπρέπειας. Το ότι δεν είμαστε πολιτικά ορθοί δεν σημαίνει ότι είναι δεκτές συμπεριφορές συκοφάντησης και στοχευμένης διαστρέβλωσης. Πρόκειται για βασικό κανόνα διαλόγου: αν ο ένας σχολιαστής αρχίσει να μιλά με χαρακτηρισμούς, τί εμποδίζει κάποιον άλλον να συνεχίσει με ύβρεις και καντήλια; Χρειάζεται αυτοσυγκράτηση, διαφορετικά θα καταλήγουμε να παίζουμε μπουνιές μεταξύ μας. Αυτό όμως επιδρά αρνητικά στις διαθέσεις άλλων που πιθανότατα να έχουν κάτι να πουν επί του θέματος, αλλά διστάζουν βλέποντας ότι η συζήτηση έχει μετατραπεί σε οχετό ύβρεων.

        Πέρα τούτου, αναρωτιέμαι πώς είναι δυνατόν να χαρακτηριζόμαστε και αναρχικοί από πάνω, τη στιγμή που στη σελίδα αυτή έχουν αναρτηθεί ουκ ολίγες αναρτήσεις/κριτικές στους αναρχικούς, οι οποίοι θεωρούν πολλές από τις αναρτήσεις μας «δεξιές και εθνικιστικές», και μάλιστα πολλές φορές έχουμε ακούσει ότι «μας ψάχνουν», μαζί με ομάδες που εκφράζουν παρόμοιους προβληματισμούς! Βλέπεις λοιπόν πιο είναι το πρόβλημα: εκτός του ότι η ταμπέλα δημιουργεί σύγχυση και διαστρεβλώνει τις θέσεις ενός συγγραφέα, την ίδια στιγμή υποδηλώνει άγνοια αναφορικά με τις πραγματικές θέσεις που ο ίδιος εκφράζει.

      • Άκου, φίλε Μιχάλη:

        1. Δεν διατύπωσα το παραμικρό παράπονο επειδή ο κ. Κουτσαντώνης, εσύ ή οποιοσδήποτε άλλος από την ομάδα σας ή και κάποιος σχολιαστής ή σχολιάστρια άσκησε κριτική σε ισχυρισμούς μου, όπως υπονοεί η αρχική πρόταση του σχολίου σου («Όταν γράφεις σχόλια σε σελίδες που ο καθένας έχει πρόσβαση τότε θα πρέπει να ξέρεις ότι σε αυτά κάποιοι ενδέχεται να ασκήσουν κριτική.»). Διατύπωσα απλώς τη διαφωνία μου με την κατηγορία που μου απευθύνεται περί αγένειας και ανηθικότητας.

        2. Δεν ήξερα ότι το να κατατάσσεις τον συνομιλητή σου, με βάση τις διατυπωμένες απόψεις του –όπως εσύ τις καταλαβαίνεις, εννοείται– σε κάποιον πολιτικό χώρο συνιστά παραβίαση των κόκκινων γραμμών τής ηθικής ευπρέπειας. Το ’μαθα κι αυτό.

        3. Επίσης δεν είχα καταλάβει ότι κάποια από τα σχόλιά μου (ή και όλα;) είναι συκοφαντικά. Παρακαλώ να μου τα υποδείξεις, για να τα ανακαλέσω.

        4. Για τη σχέση μεταξύ τών απόψεων που εκφράζει ένα ανθρώπινο υποκείμενο και της κοινωνικής του θέσης στον κοινωνικό χάρτη, συμπάθα με, αλλά, όσο ωραία κι αν μου τα λες, παραμένω θιασώτης τής μαρξικής διατύπωσης «[δ]εν είναι η συνείδηση που καθορίζει την ύπαρξη των ανθρώπων, αλλά η κοινωνική τους ύπαρξη καθορίζει τη συνείδησή τους».

        5. Σε ένα από τα λινκς που πόσταρες (αυτό συγκεκριμένα), στην πυραμίδα που περιέχει τους διάφορους τρόπους διαφωνίας, στο τρίτο κουτάκι από το τέλος θα βρεις το εξής: [C]riticizes the tone of the writing without addressing the substance of the argument. Αυτό δηλαδή που έκανε ο κ. Κουτσαντώνης ο οποίος αντί να υπερασπιστεί την άποψή του για την αγάπη που τάχα τρέφει η φιλοσοφία για την επιστήμη και αντιστρόφως το έριξε στην ηθικολογία και την πολιτική ορθόοτητα. (Βέβαια, τον καταλαβαίνω από μία μεριά. Πώς να υπερασπιστείς μία τέτοια ολοστρόγγυλη ανοησία;)

        6. Η εχθρότητά σας προς τα κόμματα, θέλετε δεν θέλετε, είναι αυτή που σας κατατάσσει στο χώρο τής αμεσοδημοκρατικοαναρχοαυτονομίας. (Η φρανκενσταϊνική λέξη αποδίδει το γεγονός ότι οι απόψεις τής ομάδας σας, όπως εκφράζονται εδώ κι απ’ όσο έχω δει, είναι ένα συμπίλημα διαφόρων ιδεών από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους, προϊόν ενός ολοφάνερου εκλεκτικισμού. Με αυτή την έννοια δεν με εκπλήσσει καθόλου η κριτική που ασκήσατε στην αναρχία· ούτε πάλι αυτή η κριτική αναιρεί στο ελάχιστο το γεγονός ότι κολυμπάτε στη θάλασσα του αυτο- (= αυτο-προσδιορισμός, αυτο-νομία, αυτο-διάθεση και τα παρόμοια).

        Τα λέμε

        ΥΓ Δεν μου λες, φίλε μου Μιχάλη, για να ‘χω και το καλό ρώτημα: Φιγουράρετε ή δεν φιγουράρετε εσύ, ο κ. Γιώργος Κουτσαντώνης και η κ. Σοφία Ζήση σε λίστα υποστηρικτών ιστότοπου υπέρ τής άμεσης δημοκρατίας ή δεν φιγουράρετε; Φιγουράρετε και παραφιγουράρετε! Τι είναι αυτά που μου τσαμπουνάς, λοιπόν, για τάχα πλαστές ετικέτες που σας κολλάω και σας συκοφαντώ;;; Δεν ντρέπεσαι όχι μόνο να ψεύδεσαι αλλά και να κρύβεσαι;;;

      • Η εχθρότητά σας προς τα κόμματα, θέλετε δεν θέλετε, είναι αυτή που σας κατατάσσει στο χώρο τής αμεσοδημοκρατικοαναρχοαυτονομίας

        Με την ίδια λογική, όποιος εκφράζεται με εχθρότητα ενάντια στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι κατ’ ανάγκη ακροδεξιός και εθνικιστής, όποιος ασκεί κριτική στην ΕΣΣΔ είναι φασίστας και οπαδός του δυτικού ιμπεριαλισμού, και δεν συμμαζεύεται ο μανιχαϊσμός. Ακόμα όμως και αν είναι έτσι, ακόμα δηλαδή και αν είμαστε αναρχοαυτονομοαμεσοδημοκράτες, η δική σου κριτική, γεμάτη ειρωνεία, και δεν αναιρεί κανένα επιχείρημα. Αντίθετα, επιτίθεται στην πολιτική ταυτότητα κάποιου. Δες το άρθρο της Χατζοπούλου περί ad hominem argumentatum.

        Επίσης, το να στηρίζει κανείς ένα εγχείρημα δεν σημαίνει ότι ταυτίζεται απόλυτα με αυτό. Υπάρχει και η έννοια της πιθανότητας: ενδεχομένως μέσα από μια τέτοια κίνηση (σαν αυτή του greekdimo) να βγει κάτι θετικό, ίσως και όχι. Πρέπει να ντρεπόμαστε για τη στάση μας αυτή; Εσύ δεν ντρέπεσαι που λες ότι είσαι αριστερός και ανήκεις σε ένα κόμμα που μαζί με το κυβερνών συνέβαλε στην ψήφιση δύο νέων μνημονίων; Δεν ντρέπεσαι που ταυτίζεσαι με ανθρώπους οι οποίοι θεωρούν τον Στάλιν ίνδαλμα; Μην μου πεις ότι η ΛΑΕ δεν έχει άτομα τέτοιων απόψεων της! Ψεκασμένους ιδεολόγους που γράφουν στην iskra, μαζί με πουτινολάγνους και τραμπολάγνους! Οπότε μην μας κάνετε μαθήματα ηθικής, πόσο μάλλον τη στιγμή που από τα πρώτα σας σχόλια ήταν γεμάτα ειρωνεία και αυτοθυματοποίηση (τυπική αριστερή στάση: το παίζω πάντα θύμα, απευθύνω τον λόγο μου με ειρωνεία και ξερολισμό, και μετά κλαίω «καταπίεση» και «λογοκρισία»). Οπότε λοιπόν κοιτάξτε τα δικά σας και μην μας κάνετε μάθημα. Όταν πάρετε την εξουσία και επιβάλετε την δικτατορία του προλεταριάτου τότε μπορείτε να μας εκτελέσετε. Μέχρι τότε θα μάθετε να μας ανέχεστε, όπως σας ανεχόμαστε κι εμείς.

      • Φίλε μου Μιχάλη,

        Μου φαίνεται ότι έχεις χάσει εντελώς τελείως τη μπάλα, γεγονός που, δεν θα το κρύψω, με χαροποιεί ιδιαίτερα. Για δύο λόγους: επειδή, α), επιβεβαιώνει ένα credo μου που λέει ότι ουδείς έχασε συνομιλώντας με ιδεολογικούς του αντιπάλους, με την προϋπόθεση ότι ξέρει τι του γίνεται και, β), επειδή επιβεβαιώνει αυτό που είπα παραπάνω στον κ. Κουτσαντώνη ότι έτσι και σας τραβήξει κάποιος έξω από τα νερά τού ακαδημαΐζοντος βερμπαλισμού πνιγόσαστε σε μια κουταλιά νεράκι.

        Εν πρώτοις, έκανες μία ντριμπλίτσα, έντεχνη μεν, αλλά πολύ κατώτερη των δυνατοτήτων μου να ανιχνεύω τέτοιες ανεπαίσθητες μετατοπίσεις. Ο πολιτικός χαρακτηρισμός που απέδωσα στην ομάδα σας ήταν αυτός τής αμεσοδημοκρατικοαναρχοαυτονομίας και όχι εκείνος που αναφέρεις εσύ (αναρχοαυτονομοαμεσοδημοκράτες ), αλλάζοντας προτεραιότητες και κέντρα βάρους. Δεν πρόταξα τυχαία το αμεσοδημοκρατικό στοιχείο (ελέω τού τακτικού σας αναγνώστη Υπνοβάτη ξέρω από καιρό ότι η καρδούλα σας κάνει τικ-τακ για την αμεσοδημοκρατική χίμαιρα). Η γειτνίασή σας με το χώρο τής (νεο)αναρχίας και αυτονομίας προκύπτει από τη δυσανεξία σας προς κάθε μορφή αντιπροσωπευτικού συγκεντρωτισμού και εν γένει προς κάθε ιδέα συμμόρφωσης σε γενικούς κανόνες επιβεβλημένους από τα πάνω. Ο μανιχαϊσμός που φαντάζεσαι δεν υπάρχει παρά μόνο στο δικό σου το μυαλό. Εχθρότητα προς τα κόμματα έχουν από το χώρο τής Δεξιάς με την ευρύτερη έννοια του όρου οι φασίστες και από το χώρο τής Αριστεράς οι αμεσοδημοκράτες, αυτό το καινούργιο φρούτο που γέννησαν οι πλατείες τού 2011, και τα διάφορα ρεύματα της Αναρχίας. Ό,τι κι αν είστε (ακριβώς τι είστε δεν το ξέρετε ούτε εσείς οι ίδιοι), στο χώρο τής Δεξιάς δεν ανήκετε παρά την αγάπη σας για την ελευθερία σας (γουστάρω ελεύθερη και πλούσια ζωή). Επίσης οι μανιχαϊσμοί που αναφέρεις δεν υπάρχουν παρά μόνο στη φαντασία σου, που, επίτρεψέ μου, δεν έχει σχέση με την πραγματικότητα. Μπορεί κάποιος να εχθρεύεται την ΕΕ και να είναι ακροαριστερός (συμβαίνει· για να μη σου θυμίσω πως όταν ιδρύθηκε η ΕΟΚ, σύμπασα η ευρωπαϊκή κομμουνιστική Αριστερά την καταριόταν –μέχρι και η ελληνική ΕΔΑ). Και μπορεί κάλλιστα να ασκεί κριτική στα πρωτοσοσιαλιστικά καθεστώτα που προέκυψαν μετά την Οκτωβριανή και το Β´ ΠΠ και να είναι τροτσκιστής ή αναρχικός. Αυτά για να ξεμπερδέψουμε με τους χαρακτηρισμούς και τους μανιχαϊσμούς. Πάμε τώρα σε κάνα δυο άλλα ζητηματάκια.

        Δυστυχώς, πρέπει πάλι να σταθώ σε μία άλλη σου ντρίμπλα, της κακιάς συμφοράς αυτή τη φορά, γιατί είναι τόσο άτεχνη που δεν θα σου εξασφάλιζε ούτε θέση τρίτου αναπληρωματικού σε ερασιτεχνική ομάδα τής επαρχίας.

        Δεν σε ρώτησα (ρητορικά) αν ντρέπεσαι επειδή υποστηρίζεις το εγχείρημα της άμεσης δημοκρατίας, όπως αυτό προωθείται από τον ιστότοπο greekdimo. Αλίμονο! Τιμή σου και καμάρι σου, αν αυτό πιστεύεις! Σε ρώτησα αν ντρέπεσαι που με κατηγόρησες ότι σας κολλάω πλαστές αμεσοδημοκρατικές ετικέτες, τη στιγμή που εσύ ο ίδιος και συνολικά τρεις από τους πέντε τής ομάδας σας δηλώνετε επωνύμως και ενυπογράφως ότι στηρίζετε αυτό το εγχείρημα! Και σε ρώτησα ακόμα, επίσης ρητορικά, αν ντρέπεσαι που κρύβεις αυτές τις φιλοαμεσοδημοκρατικές πεποιθήσεις σου! Φαίνεται πως για το δεύτερο κάπως ντρέπεσαι γι’ αυτό και τώρα τις μισοαποκαλύπτεις –δηλαδή και πάλι τις μισοκρύβεις– («[ε]πίσης, το να στηρίζει κανείς ένα εγχείρημα δεν σημαίνει ότι ταυτίζεται απόλυτα με αυτό.»). Μισή τιμή σου, λοιπόν, και μισό καμάρι σου, πρέπει να διορθώσω, για να είμαι σύμφωνος με την πραγματικότητα, κάτι που λατρεύω να το επιτυγχάνω.

        Τέλος, μερικές πραγματολογικές διορθώσεις και κάποια ψιλά ρέστα:

        α) Δεν ανήκω σε κανένα κόμμα που έφερε τα δύο φρέσκα μνημόνια και συνεπώς δεν έχω κανένα λόγο να ντρέπομαι ειδικά γι’ αυτό που επισημαίνεις (έχω λόγους να ντρέπομαι για τις μαλακίες που κάνει, αλλά αυτό είναι άλλης τάξεως ζήτημα). Η ΛΑΕ συγκροτήθηκε κατά βάση από στελέχη και μέλη τής αριστερής πτέρυγας του ΣΥΡΙΖΑ (Αριστερή Πλατφόρμα). Πλην ενός, ουδείς βουλευτής τής αριστερής πτέρυγας ψήφισε τη συμφωνία-παράδοση της 13ης Ιουλίου 2015 και τα μνημόνια που ακολούθησαν.

        β) Για τον Στάλιν, επειδή δεν θέλω τέτοιες ώρες να μπλέξω σε σταλινολογίες, αρκέσου σε ένα αγαπημένο μου μότο που ταιριάζει στην περίπτωσή του: Even if he was a bastard, he was one of our own bastards. Αν ενδιαφέρεσαι για κάτι παραπάνω, δες αυτό το ποίημα που στηρίζετε στο γνωστό ποίημα του Αναγνωστάκη Επιτύμβιον:

        Επιτύμβιον 2

        Πέθανες —κι έγιναν αυτοί: οι καλοί.
        Οι λαμπροί αριστεροί άνθρωποι, οι δημοκράτες, οι αντισταλινικοί.
        348.755 κατάρες σε συνοδέψανε, 27 λίβελοι Γενικών Γραμματέων,
        2.239 καταδικαστικά ψηφίσματα Κεντρικών Επιτροπών, οργανώσεων και συλλόγων για τα «φρικιαστικά εγκλήματα» που διέπραξες.

        Α, ρε Ιωσήφ, εμείς το λέγαμε τι καθάρματα ήσαν,
        τι κάλπικοι παράδες, μια ολόκληρη ζωή μέσα στο ψέμα.
        Κοιμού εν ειρήνη, δε θα προσυπογράψουμε την αποκήρυξή σου.
        (Εμείς μια ολόκληρη ζωή μες στην έρημο φωνάζοντας θα την περάσουμε
        πολύ πικρά κι όχι φορτώνοντας τις δικές μας αμαρτίες πάνω στις δικές σου τις πολλές).
        Κοιμού εν ειρήνη. Κι ἄφες αὐτοῖς: τους καλούς,
        τους λαμπρούς αριστερούς ανθρώπους, τους δημοκράτες,τους αντισταλινικούς.

        Δε θα ’ναι οι πρώτοι που αναζητούν αποδιοπομπαίους τράγους ούτε δα κι οι τελευταίοι.

        Επίσης, αναλογίσου ότι, αν ήσουν ένας από τα εκατομμύρια τών κατοίκων της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης που απελευθερώθηκαν από τη ναζιστική μπότα από τον Κόκκινο Στρατό με αρχιστράτηγο τον Στάλιν, το πιθανότερο είναι ότι θα τραγούδαγες κι εσύ αυτό το τραγούδι.

        γ) Εσείς με χαρακτηρίσατε ως αγενή και (επιεικώς) αμφιβόλου ηθικής, σε μένα λες να μη σας κάνω μαθήματα ηθικής;;; Το αφήνω ασχολίαστο…

        δ) Να σας εκτελέσουμε;;; Μου αρέσει ότι κάπου στο σχόλιό σου επικρίνεις εμένα για αυτοθυματοποίηση!!!

        ε) Εγώ είμαι αυτός που έρχομαι για να σχολιάσω εδώ, εσείς βάλατε το προηγούμενο σχόλιό μου σε αναμονή μέχρι να το εγκρίνετε και πιθανότατα θα κάνετε το ίδιο και σε αυτό, και λες σε …μένα ότι πρέπει να μάθω να σας ανέχομαι;;; Μα τον Τουτάτη, μια κάποια κλίση στο στραμπούληγμα της πραγματικότητας έως πλήρους αντιστροφής την έχεις δίχως αμφιβολία!

        Τα λέμε

        1. Αναφορικά με το οξύ και εξυπνακίστικο ύφος και ποιός το χρησιμοποιεί ως τρόπο γραφής: Ποιός εμφανίστηκε αρχικά στην παρέα μας με σεντόνια και λόγο αυτοθυματοποίησης του τύπου «δεν έχω διάθεση για πόλεμο, με παρεξηγήσατε» και διάφορα παρόμοια;
        2. Ερώτηση (γιατί δεν κατάλαβα): Ποιός μίλησε για αναρχία ή άμεση δημοκρατία; Ποιός είναι αυτός που βγάζει συμπεράσματα έτσι απλά δίχως να κοιτάξει λιγάκι περισσότερο τη σελίδα και τα άρθρα κριτικής που έχουν αναρτηθεί ενάντια στους αναρχικούς; Δεν χρειάζεται να έχει κανείς πάντως ιδιαίτερες πολιτικές γνώσεις για να καταλάβει ότι η αναρχία και η άμεση δημοκρατία δεν έχουν καμία σχέση, καθώς οι αναρχικοί δεν πιστεύουν στην αρχή της πλειοψηφίας, αλλά λειτουργούν με βάση το consensus! Ποιός τα λέει αυτά; Μα ποιός άλλος εκτός από τον David Graeber! Δεν μπορεί να είναι κανείς αμεσοδημοκράτης και αναρχικός ταυτόχρονα. Ή θα μιλάμε για την αρχή της πλειοψηφίας και την καταπίεση των μειοψηφιών, ή θα επικαλούμαστε την ομοφωνία και την εισβολή του προσωπικού στο πολιτικό, με ό,τι αυτό συνεπάγεται (το τί πραγματικά συνεπάγεται αυτή η ανοησία το είδαμε κατά τη διάρκεια του Occupy Wall Street). Περισσότερα θα δεις και στο βιβλίο του Gerbaudo, The Mask and the Flag (χωρίς παρεξήγηση: δεν ταυτίζομαι με τις θέσεις του συγγραφέα. Αξίζει όμως να το διαβάσει κανείς, όχι για να δει πόσο λάθος ή σωστός είναι, αλλά για να μελετήσει τον νεοαναρχισμό).
          Άρα, άμεση δημοκρατία και αναρχία δεν συμβαδίζουν. Καί τα δύο μαζί δεν γίνονται. Επιτέλους δηλαδή, ας αρχίσουμε να καταλαβαίνουμε τί σημασία έχουν οι λέξεις και οι έννοιες που χρησιμοποιούμε, αντί να τις επικαλούμαστε απλά και μόνο «για να την πούμε» στον συνομιλητή μας. Δεύτερο, σωστά λες ότι η άμεση δημοκρατία εμφανίστηκε στις πλατείες το 2011, και για να πω την αλήθεια, αποτελεί πρόταγμα της Νεας Αριστεράς των κινημάτων της δεκαετίας του 70. Αλλά κανείς δεν μπήκε στον κόπο να μελετήσει λιγάκι πιο σοβαρά τη δημοκρατία, καθότι οι περισσότεροι που μιλάνε σήμερα για τις «πλατείες του 2011» και την ανάγκη αμεσοδημοκρατικής στροφής είναι οι γνωστοί μεταμοντέρνοι ακαδημαϊκοί των «κοινών», οι πρώην υποστηρικτές του ΣΥΡΙΖΑ, της μελαγχολικής σοσιαλδημοκρατίας, που συγχέουν τη δημοκρατία με τον φιλελευθερισσό, aka, αντιρατσισμό, αντιμπατσισμό, αντικρατισμό και δε συμμαζεύεται. Αυτή είναι η άμεση δημοκρατία όπως εκφράζεται μέσα από τους νεοαριστερούς κύκλους της ακαδημαϊκής κατρακύλας. Εδώ κάτσε και σκέψου το εξής: τί σχέση έχει η δημοκρατία, το πολίτευμα των κοινών, με την προσωπικοποίηση του πολιτικού, η οποία είναι απόρροια των κινημάτων του 70, τα οποία μιλούσαν άμεση δημοκρατία ταυτόχρονα; Προφανώς οι «αμεσοδημοκράτες» δεν είναι καν αμεσοδημοκράτες, καθώς δεν μπορούμε να μιλάμε για τη δημοκρατία η οποία θα ταυτίζεται με την προσωπική μας δόξα και μόνο. Μια δημοκρατία ενδέχεται να εμπεριέχει και δεξιές συνδηλώσεις, πράγμα που δεν θέλουν καν να ακούσουν οι πατέρες της αμεσοδημοκρατίας σήμερα (ονόματα δεν λέμε, ξέρουν αυτοί ποιοί είναι).

        Επιπλέον, γιατί κανείς να μην στηρίξει μια κίνηση, αμεσοδημοκρατική, πατριωτική, αριστερή, ή οτιδήποτε άλλο, αν κρίνει πως βρίσκεται σε μια σωστή κατεύθυνση; Σημαίνει αυτό πως ταυτίζεται με την κίνηση αυτή σε όλα; Η δημοκρατία είναι πρόταγμα άξιο προς συζήτηση: δεν είναι η μεταφυσική του σωστού και δεν είναι το μόνο που προτάσουμε εδώ μέσα. Να σου θυμίσω ότι σε πολλά άρθρα μιλάμε για τον Αμερικανικό ποπουλισμό, για την κοινωνία της λαϊκότητας, για τον επανακαθορισμό της εντοπιότητας και της ρίζας. Ψάξε, μελέτα και μην χρησιμοποιείς έννοιες απλά και μόνο για να απορρίψεις μια αντίθετη γνώμη.

        Όσο για τον Στάλιν, μου κάνει τρομερή εντύπωση που από τη μια συμφωνείς με την κριτική μας στην πολιτική ορθότητα, για τις δυνατότητες του μέσου ανθρώπου ενάντια στις πεφωτισμένες αριστοκρατίες του πνεύματος, αλλά ταυτόχρονα αποδίδεις όλη την ήττα της ναζιστικής μηχανής στον Στάλιν, αγνοώντας τη συμβολή εκατομμυρίων άσημων ανθρώπων. Επίσης, το επιχείρημα αυτό δεν ευσταθεί από πολλές πλευρές, καθότι προσπαθεί να θέσει ψευδή ηθικά διλήμματα του τύπου: αν δεν ήταν ο Στάλιν θα είχαμε τη ναζιστική κυριαρχία στην ανατολική Ευρώπη (ίσως και παντού). Η πάγια τακτική της πολιτικής ορθότητας: ή είσαι αριστερός ή είσαι φασίστας, πράκτορας, δολοφόνος και δεν συμμαζεύεται. Ή είσαι με τον Στάλιν ή είσαι με τον Χίτλερ. Είχε, λοιπόν, άδικο λοιπόν η Doris Lessing που διατύπωσε ότι η πολιτική ορθότητα είναι απόρροια του κομμουνισμού; Επίσης, τί πάει να πει ότι «αν δεν υπήρχε ο Στάλιν τώρα θα είχαμε Γερμανική κυριαρχία» (λες και δεν την έχουμε ήδη); Μόνο ο Στάλιν πολέμησε; Μόνος του; Μα τί ανιστόρητα πράγματα είναι αυτά! Στην τελική, αν είναι να επαινούμε τον Στάλιν για τη ναζιστική ήττα, τότε να επαινούμε και τον Τσόρτσιλ, τους Αμερικανούς και δεν συμμαζεύεται! Όμως αυτό δεν το επιτρέπει η ιδεολογία μας, έτσι δεν είναι; Θα μας πουν «φυλοδυτικούς» και «πράκτορες»! Προσωπική συμβουλή: πήγαινε στην Πολωνία ή στις χώρες της Βαλτικής και πες σε αυτούς τους ανθρώπους πόσο καλός ωραίος ήταν ο κρατικός κομμουνισμός. Όχι σε εμάς, αλλά σε αυτούς που έζησαν την Σοβιετική κυριαρχία, και δεν μιλάμε για ακροδεξιούς ταλιμπάν, μήτε μπορώ να δεχτώ την αφελή νοσταλγία του «επί κομμουνισμού περνούσαμε μια χαρά, αλλά μετά το 1991 όλα χάλασαν», που θυμίζει τις ανοησίες ορισμένων «με τη χούντα είχαμε ανοιχτά παράθυρα». Άσε που ουκ ολίγοι θεωρητικοί υποστηρίζουν ότι η ακροδεξιά έκρηξη στις ανατολικές χώρες είναι αποτέλεσμα αντίδρασης στην Σοβετική επιρροή, όπως αντίστοιχα δεν βλέπουμε και ακροδεξιά κόμματα να διεκδικούν καμία κοινοβουλευτική θέση σε χώρες που υπέφεραν από δεξιές χούντες (Πορτογαλία, Ισπανία, ή στην πρώην καθολική Ιρλανδία αντίστοιχα).

        Τέλος λες ότι μπορεί κανείς να είναι ακροαριστερός και ενάντια στην ΕΕ! Εντάξει, αν μιλάμε για την αριστερά του 3% το καταλαβαίνω, αλλά και αυτό δεν με πείθει. Δηλαδή υπάρχει κάποιος αριστερός σήμερα που υποστηρίζει την επιστροφή της εξουσίας στο έθνος κράτος, περιορισμό της μετανάστευσης από άλλες χώρες της ΕΕ, αποκλεισμό άλλων μεταναστών της ΕΕ από επιδόματα κρατικά και εμπάργκο στην ελεύθερη μετακίνηση εργατικού δυναμικού από άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, μέχρι να μειωθεί η ανεργία και να σταθεροποιηθεί το προσφυγικό (εννοείται πως αυτό συνεπάγεται και την αποκατάσταση όλων των προσφύγων); Υπάρχει κανείς αριστερός που να στηρίζει κάτι τέτοιο; Ε λοιπόν, αυτό θα ήταν πολύ ενδιαφέρον! Ενδεχομένως ο μόνος που θα στήριζε κάτι τέτοιο θα ήταν ο Τσάβεζ, ο οποίος δεν ήταν καν Ευρωπαίος (ευτυχώς, θα έλεγα). Διότι σήμερα η αριστερά το μόνο που κάνει είναι να στηρίζει τα «ανοιχτά σύνορα» (βλ την καμπάνια του Κόρμπιν, των Εργατικών της Βρετανίας και των «αμεσοδημοκρατών» ακαδημαϊκών που ανέφερα κατά την περίοδο του Brexit referendum και τόλμα να τους πεις ότι υπάρχει περίπτωση να είναι λάθος αυτή η πολιτική: αυτόματα θα σε κατατάξουν στους «ακροδεξιούς»)! Λοιπόν, μια αριστερά που δεν τολμά να θυσιάσει τον πολιτικό φιλελευθερισμό (τον οποίο σήμερα πρεσβεύει η ΕΕ) της δεκαετίας του 70 προκειμένου να πετύχει πέντε δέκα πράγματα δεν μπορεί να είναι ευρωσκεπτικιστική. Δεν είναι δυνατό να μιλάμε για ελεύθερες μετακινήσεις εργατών αλλά όχι κεφαλαίου. Ή με τον κοσμοπολιτισμό ή με την επιστροφή στο έθνος-κράτος (ή ακόμα καλύτερα, με την ομοσπονδιοποίηση της πολιτικής σε δήμους). Ή με τον πολιτικό φιλελευθερισμό ή με τη δημοκρατία. Ή με τους τεχνοκράτες ή με τον λαό. Λυπάμαι αλλά καί τα δύο μαζί δεν γίνονται. Ακούγονται αυτά που λέω δεξιά, συντηρητικά, αριστερά ή σοσιαλιστικά; Απαντώ ευθαρσώς στους επικριτές μου: δεν με νοιάζει!

      • Φίλε Μιχάλη,

        Συνεχίζεις ακάθεκτος να με επιβεβαιώνεις σε αυτό που υποστήριξα στο προηγούμενο σχόλιο: σύρε τους ακαδημαΐζοντες έξω από τα νερά τους και μετά δεν έχεις παρά να καθίσεις στην όχθη τού ποταμού για να παρακολουθήσεις τα πτώματά τους να τα παρασέρνει το ρεύμα.[*]

        Ακολουθώντας τη δική σου αρίθμηση και εν γένει τη δομή τού σχολίου σου:

        1. Για το οξύ ύφος: είπαμε: συνομιλώ μαζί σας από θέσεις αντιπολίτευσης. Το γεγονός ότι σε επί μέρους ζητήματα συμφωνώ με σας και συμμερίζομαι προβληματισμούς που έχετε εκθέσει εδώ δεν αναιρεί την σε τελική ανάλυση αντιπολιτευτική μου θέση. Κι εγώ, επίτρεψέ μου, όταν αντιπολιτεύομαι απόψεις που κατά βάθος υπονομεύουν την προσπάθεια διείσδυσης των αριστερών ιδεών μέσα στην κοινωνία, αντιπολιτεύομαι με τόνους οξείς. Δεν τρώω τις ώρες που τρώω στο διαδίκτυο για πλάκα, ούτε για να «αποσυμπιέζομαι» όπως έγραψε ο συμπαθής κατά τα άλλα κ. Κουτσαντώνης. Τις τρώω για να προπαγανδίζω τις ιδέες τής Αριστεράς και να την υπερασπίζομαι από τους (υποκειμενικά ή αντικειμενικά) εχθρούς της. Κι όταν αντιμετωπίζεις εχθρούς είσαι υποχρεωμένος να είσαι οξύς. Δεν βρίζω κανέναν, αλλά δεν θα βάλω και προφυλακτικό στις λέξεις που χρησιμοποιώ. Εσείς, αν γουστάρετε, βάλτε διπλό και τριπλό. Δημοκρατία έχουμε (τουλάχιστον ως προς αυτό). Όμως:

        Δεν καταλαβαίνω εντελώς καθόλου γιατί υπονοείς ότι εγώ τάχα διαμαρτυρήθηκα για το οξύ ή εξυπνακίστικο ύφος που χρησιμοποιείτε (που δεν χρησιμοποιείτε· ντρίμπλες συνηθίζετε να κάνετε που μου είναι όμως παιχνιδάκι να τις κόψω) και ότι τάχα σάς επέκρινα ισχυριζόμενος ρητά ή υπόρρητα πως εσείς κάνατε την αρχή. Καρφάκι δεν μου καίγεται, ακόμα κι αν γίνετε πιο καυστικοί κι από ακουαφόρτε και πιο ξυπνητζήδες κι από τον Γεωργίου τον αθλητικογράφο. Σας έχω, έτσι κι αλλιώς. Και:

        Βάζεις ζήτημα μακροσκελών σχολίων (σεντονιών) και επικρίνεις εμένα γι’ αυτό;;; Είσαι σοβαρός;;; Από τότε που έσκασα μούρη στο τσαρδί σας ξέρεις ποιος κατέχει το ρεκόρ μεγαλύτερου σχολίου (σεντονιού) απαντώντας σε δικό μου σχόλιο; Η αφεντιά σου!!! (Είναι αυτό: 1.692 λέξεις!) Και επίτρεψέ μου να σε πληροφορήσω ότι σε 417 λέξεων σχόλιό μου, με το οποίο απαντούσα σε εσένα και τον Αθανάσιο Γεωργιλά μαζί, απάντησες με σχόλιο 954 λέξεων!!! Και, για να μην πηγαίνω μακριά, αυτό το τελευταίο σου σχόλιο, αυτό στο οποίο σού απαντώ τώρα, είναι 1.151 λέξεις!!! Τι μου τσαμπουνάς, λοιπόν;;; Νομίζεις ότι απευθύνεσαι σε παιδί τού Γυμνασίου ή σε περιορισμένης αντίληψης άτομο;;;

        2. Ποιος μίλησε για άμεση δημοκρατία;;; Με ρωτάς «ποιος μίλησε για άμεση δημοκρατία» όταν εσύ ο ίδιος έχεις βάλει με τα χεράκια σου τη τζίφρα σου φαρδιά πλατιά σε κίνηση που προωθεί την ιδέα τής άμεσης δημοκρατίας;;; Θα μας τρελάνεις;;; Όσο για την (νεο)αναρχία, σου εξήγησα στο προηγούμενο σχόλιο αλλά κάνεις πως δεν καταλαβαίνεις (εκτός αν όντως δεν καταλαβαίνεις, αλλά τότε απορώ πώς έχεις φτάσει στο επίπεδο του υποψήφιου διδάκτορα!). Ξαναδές το και ελπίζω να καταλάβεις γιατί κάποιος που δέχεται την αρχή τής πλειοψηφίας στη λήψη των αποφάσεων[**] μπορεί κάλλιστα να «αναρχίζει» σε κάποια άλλα σημεία.

        2α. Αφού με έχεις ρωτήσει «ποιος μίλησε για άμεση δημοκρατία» τώρα μου λες μέσα στην καλή χαρά «[ε]πιπλέον, γιατί κανείς να μην στηρίξει μια κίνηση, αμεσοδημοκρατική, πατριωτική, αριστερή, ή οτιδήποτε άλλο, αν κρίνει πως βρίσκεται σε μια σωστή κατεύθυνση;». Και το μισοπαίρνεις κι αυτό πίσω συμπληρώνοντας «[σ]ημαίνει αυτό πως ταυτίζεται με την κίνηση αυτή σε όλα;». Με δουλεύεις ρωτώντας ρητορικά αυτονόητα πράγματα; Το γεγονός ότι κάποιος δηλώνει κομμουνιστής σημαίνει ότι συμφωνεί μέχρι και στις υποσημειώσεις που έγραψε ο Μαρξ ή ο Λένιν;;;

        2β. Εγώ απέδωσα την ήττα τού ναζισμού στον Στάλιν και μόνο στον Στάλιν;;; Πας καλά;;; Μήπως με περνάς για κανένα νεοφώτιστο Κνιτάκι;;; Εγώ μίλησα για Κόκκινο Στρατό με αρχιστράτηγο τον Στάλιν (να σημειωθεί ότι ως αρχιστράτηγος ευθύνεται για μερικές χοντρομαλακίες που έκανε στην πρώτη φάση τής εισβολής τών Γερμανών το φθινόπωρο του 1941 και το χειμώνα τού 1942 που κόστισαν ακριβά σε νεκρούς και κυρίως αιχμαλώτους). Από αυτό εσύ κατάλαβες ότι υποστηρίζω πως ο Στάλιν καθάρισε μόνος του τους ναζίδες;;; Κατέεις την ελληνικήν ή δεν κατέεις την;

        2γ

        Δηλαδή υπάρχει κάποιος αριστερός σήμερα που υποστηρίζει την επιστροφή της εξουσίας στο έθνος κράτος, περιορισμό της μετανάστευσης από άλλες χώρες της ΕΕ, αποκλεισμό άλλων μεταναστών της ΕΕ από επιδόματα κρατικά και εμπάργκο στην ελεύθερη μετακίνηση εργατικού δυναμικού από άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, μέχρι να μειωθεί η ανεργία και να σταθεροποιηθεί το προσφυγικό (εννοείται πως αυτό συνεπάγεται και την αποκατάσταση όλων των προσφύγων); Υπάρχει κανείς αριστερός που να στηρίζει κάτι τέτοιο; Ε λοιπόν, αυτό θα ήταν πολύ ενδιαφέρον!

        Σου έχω άσχημα (πολύ) νέα! Αυτή τη στιγμή μιλάς με έναν από αυτούς![***] Bonus.

        Αντί επιλόγου

        Μιλήσαμε για πολλά και διάφορα. Για ένα μόνο δεν μιλήσαμε: αυτό για το οποίο ήρθα σε αυτή την ανάρτηση. Δηλαδή για την ουρανομήκη μπούρδα[****] ότι η φιλοσοφία πηγαίνει χέρι-χέρι με την επιστήμη. Μήπως στην πυραμίδα στην οποία με παρέπεμψες με τους τρόπους τής διαφωνίας πρέπει να εντάξουμε κι ένα άλλο κουτάκι που να γράφει «πετώντας τη μπάλα στην εξέδρα, μετατοπίζοντας τα τέρματα και αλλάζοντας άθλημα»; ;-) :-)

        Τα λέμε

        [*] Από παλιό κινέζικο απόφθεγμα: η μεγαλύτερη απόλαυση είναι να κάθεσαι στην όχθη τού ποταμού και να βλέπεις τα πτώματα των αντιπάλων σου να τα παρασέρνει το ρεύμα.

        [**] Και ποιος σού είπε ότι δεν υπάρχουν αναρχικά ρεύματα που δέχονται την αρχή τής πλειοψηφίας; Να του πεις χαιρετίσματα ότι δεν ξέρει τι του γίνεται!

        [***] Με κάποιους αστερίσκους στα αντιμεταναστευτικά μέτρα που προτείνεις οι οποίοι όμως δεν αρκούν για να με βάλουν σε άλλο νταμάκι από σένα στο ζήτημα αυτό. Όπως εσύ έτσι κι εγώ πιστεύω ότι η ανεξέλεγκτη μετανάστευση πρέπει να ελεγχθεί με κάποιους τρόπους.

        [****] Άντε να δούμε με πόση δύναμη πρέπει να πετάξω το γάντι στον κ. Κουτσαντώνη για να αποφασίσει να σταματήσει να το παίζει Πάρις και να βγει ως άλλος Έκτωρ για να υποστηρίξει τη θέση του.

      • αντιπολιτεύομαι απόψεις που κατά βάθος υπονομεύουν την προσπάθεια διείσδυσης των αριστερών ιδεών μέσα στην κοινωνία

        Το «κατά βάθος» δεν χρειάζεται.

        Αγαπητέ left ευχαριστούμε για τα καλά λόγια.

      • Για το οξύ ύφος: είπαμε: συνομιλώ μαζί σας από θέσεις αντιπολίτευσης…

        Ας είναι το ύφος σου όσο οξύ θέλει να είναι. Ο εξυπναδισμός δημιουργεί εντυπώσεις του τύπου «εγώ γνωρίζω καλύτερα κι εσύ είσαι χαζός». Αυτό είναι ανάλογο ύφος «αντιπολίτευσης» τηλεπαραθύρων, ποιός θα την πει στον άλλον, ποιός θα φωνάξει περισσότερο για να ακουστεί. Όχι αυτό δεν είναι συζήτηση αλλά κοροϊδία.

        Βάζεις ζήτημα μακροσκελών σχολίων (σεντονιών) και επικρίνεις εμένα γι’ αυτό;;;

        Να σου εξηγήσουμε προσπαθούμε αυτό που δεν κατανοείς. Δεν κατεβάζουμε σεντόνια για να «την πούμε» στον άλλον. Αν στην τελική έχουμε να πούμε κάτι δεν θα καθίσουμε να μετρήσουμε πόσες λέξεις πιάνει μια γνώμη. Αρκεί αυτό το κάτι να μην είναι σεντόνι προσωπικών υποθέσεων. Δες για παράδειγμα τα σχόλια του Δαρμέα εδώ, και πόση διαφορά έχουν με τα δικά σου. Δεν υπονοώ πουθενά ότι οι σχολιαστές πρέπει να διαφωνούν με συγκεκριμένο ύφος. Υπάρχει όμως μια διαφορά μεταξύ διαφωνίας, όσο οξεία και αν είναι αυτή, και απαξίωση όλων των επιχειρημάτων του συνομιλητή, απλά και μόνο επειδή δεν συμβαδίζουν με τις δικές μας θέσεις.

        Ποιος μίλησε για άμεση δημοκρατία;;; Με ρωτάς «ποιος μίλησε για άμεση δημοκρατία» όταν εσύ ο ίδιος έχεις βάλει με τα χεράκια σου τη τζίφρα σου φαρδιά πλατιά σε κίνηση που προωθεί την ιδέα τής άμεσης δημοκρατίας;;;

        Σε αυτό έχει ήδη δοθεί απάντηση στο προηγούμενο σχόλιο:

        Επιπλέον, γιατί κανείς να μην στηρίξει μια κίνηση, αμεσοδημοκρατική, πατριωτική, αριστερή, ή οτιδήποτε άλλο, αν κρίνει πως βρίσκεται σε μια σωστή κατεύθυνση; Σημαίνει αυτό πως ταυτίζεται με την κίνηση αυτή σε όλα;

        Εκ του γεγονότος, οι πλάγιες αναγνώσεις δεν βοηθούν κανέναν, ούτε τον «αντιπολιτευόμενο» ούτε τη συνέχεια του διαλόγου. Πριν σχολιάσουμε διαβάζουμε τί έχει ειπωθεί. Δεν φορτώνουμε κατηγορίες για πράγματα που έχουν ήδη εξηγηθεί ένα σωρό φορές.

        Εγώ απέδωσα την ήττα τού ναζισμού στον Στάλιν και μόνο στον Στάλιν;;; Πας καλά;;;

        Έψαξα στα σχόλιά σου και δεν βρήκα πουθενά κάποια εξήγηση γι το πώς οι απλοί άνθρωποι συνέβαλαν στην ήττα της ναζιστικής Γερμανίας. Αντιθέτως βρήκα ένα χωρίο στο οποίο μας λες ότι πιθανότατα θα τραγουδούσαμε ύμνους στον Πατερούλη αν ζούσαμε στην κεντρική ή ανατολική Ευρώπη. Κάνω λάθος;

        Επίσης, αναλογίσου ότι, αν ήσουν ένας από τα εκατομμύρια τών κατοίκων της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης που απελευθερώθηκαν από τη ναζιστική μπότα από τον Κόκκινο Στρατό με αρχιστράτηγο τον Στάλιν, το πιθανότερο είναι ότι θα τραγούδαγες κι εσύ αυτό το τραγούδι…

        Και σε αυτό έχω ήδη απαντήσει.

        Όσο για τη στάση της αριστεράς ενάντια στην ΕΕ, χαίρομαι που επιτέλους βρήκα αυτό που έλεγα «το ενδιαφέρον», έναν αριστερό που δεν συμμερίζεται όλη αυτή την παλαβομάρα του πολιτικού φιλελευθερισμού!

      • Παρακαλώ, φίλε κ. Αθανάσιε Γεωργιλά, παρακαλώ. Καλά το πάτε. Όμως βοηθήστε λίγο περισσότερο το αναγνωστικό σας κοινό, ώστε να ξέρει τι είδους πολιτικό βιολί βαράτε και κάντε μας μία τοποθέτηση της παρέας σας εδώ πάνω στον άξονα Δεξιά-Αριστερά.

      • Όσο αφορά τον άξονα που λέτε, δεν ξέρω αν έχετε υπόψη σας αλλά έκανα μια προσπάθεια που αν δεν είναι αρκετή υπόσχομαι πως θα βελτιωθώ στο μέλλον.

        http://www.respublica.gr/2017/01/column/%ce%b4%ce%b5%ce%be%ce%b9%ce%ac-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%ce%b1%cf%81%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%ac-ab-ovo-%ce%bc%ce%ad%cf%81%ce%bf%cf%82-%ce%b1/

        http://www.respublica.gr/2017/01/column/%ce%b4%ce%b5%ce%be%ce%b9%ce%ac-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%ce%b1%cf%81%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%b5%cf%81%ce%ac-in-medias-res-%ce%bc%ce%ad%cf%81%ce%bf%cf%82-%ce%b2/

        Αγ.

      • ΟΡΘΗ-ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ

        Φίλε κ. Αθανάσιε Γεωργιλά,

        Σας ζήτησα να τοποθετηθείτε ως ομάδα τού respublica.gr πάνω στον άξονα Αριστεράς-Δεξιάς και με παραπέμπετε σε ένα κείμενο 5.500 λέξεων! Του έριξα μια ματιά και έβγαλα τα συμπεράσματά μου. Αλλά, στο Θεό σας! Είστε ανίκανος να απαντήσετε στο αίτημά μου με δυο-τρεις προτάσεις; Λοιπόν, ακούστε. Στην περίπτωσή σας ταιριάζει το απόφθεγμα ενός Αμερικανού κριτικού θεάτρου που έλεγε στους επίδοξους Τένεσι Ουίλιαμς:

        «Αν δεν μπορείτε να γράψετε στο πίσω μέρος ενός πακέτου τσιγάρων τη κεντρική ιδέα τού έργου σας, τότε το έργο σας δεν έχει κεντρική ιδέα.»

        Κάντε τις αντικαταστάσεις και θα καταλάβετε (ελπίζω) τι εννοώ.

        Τα λέμε

      • ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ

        Φίλε Μιχάλη,

        Λυπάμαι αλλά συνεχίζεις να επιβεβαιώνεις και να ισχυροποιείς την εντύπωσή μου ότι είσαι ένας κακός συνομιλητής. Δύο μόνο παραδείγματα:

        1. Έβαλες στο προηγούμενο σχόλιό σου ζήτημα μακροσκελών σχολίων (σεντονιών) εκ μέρους μου. Σου απέδειξα ότι είσαι πρωταθλητής στο άθλημα και τώρα επανέρχεσαι λέγοντας (σε ελεύθερη απόδοση): «ναι, αλλά εγώ δεν γράφω σεντόνια για να την πω στους άλλους». Ξέρεις πώς λέγεται αυτό; Μετατόπιση τέρματος λέγεται.

        2. Παρά τις εξηγήσεις μου (εξηγήσεις περιττές γιατί μιλάμε για αυτονόητα πράγματα) εμμένεις στο θέμα τού Στάλιν και συνεχίζεις να επιχειρείς να μου χρεώσεις την άποψη ότι ο πατερούλης καθάρισε μόνος του τα φασισταριά γράφοντας:

        Έψαξα στα σχόλιά σου και δεν βρήκα πουθενά κάποια εξήγηση γι το πώς οι απλοί άνθρωποι συνέβαλαν στην ήττα της ναζιστικής Γερμανίας. Αντιθέτως βρήκα ένα χωρίο στο οποίο μας λες ότι πιθανότατα θα τραγουδούσαμε ύμνους στον Πατερούλη αν ζούσαμε στην κεντρική ή ανατολική Ευρώπη. Κάνω λάθος;

        Αν κάνεις λάθος, λέει; Κάνεις και παρακάνεις. Δύο μάλιστα:

        α) Εξακολουθείς και δεν καταλαβαίνεις ή υποκρίνεσαι πως δεν καταλαβαίνεις ότι η αναφορά μου σε Κόκκινο Στρατό με αρχιστράτηγο τον Ιωσήφ συμπεριελάμβανε και μάλιστα κατά προτεραιότητα τους απλούς ανθρώπους που λες. Εκτός κι αν έχεις την εντύπωση ότι ο Κόκκινος Στρατός αποτελείτο μόνο από μέλη τής Κεντρικής Επιτροπής τού ΚΚΣΕ.

        β) Το τραγούδι που σου έβαλα δεν είναι καθόλου ύμνος στον Πατερούλη. Τον μνημονεύει βέβαια, όπως μνημονεύονται πάντα οι ηγέτες. Αλλά δεν είναι ύμνος προς τον Έναν. Είναι ύμνος προς πολλούς. Γι’ αυτό και μιλάει για «του Ζούκοφ τα παιδιά», γι’ αυτό και αναφέρεται στους «γιούς τού Βλαδίμηρου» γι’ αυτό και αναγγέλλει «[μ]ες στο Βερολίνο μπαίνουν οι κομμουνιστές». Δια του λόγου το αληθές:

        Του Αδόλφου τα εγγόνια, η σαβούρα του ντουνιά,
        κάνουνε πως δε θυμούνται του παππού τους τον νταλκά.
        Του ’45 Απρίλης κι ο Αδόλφος με λυγμό:
        «Ρε τι μου `κανε ο Στάλιν με τον Κόκκινο Στρατό,
        το σφυρί έχω στο κεφάλι, το δρεπάνι στο λαιμό».

        «Τσάμπα οι αστοί με σπρώχναν, να τους σβήσω τον καημό
        και μπελάδες θα `χουν πάλι, με το Γεωργιανό».
        Κι όλο έσκουζε ο Αδόλφος, μες στου Απρίλη τις φωτιές:
        «Μες στο Βερολίνο μπαίνουν, μπαίνουν οι κομμουνιστές
        και οι άριοι λακίζουν, αντιλόπες παρδαλές. Ωχ, Εύα μου».

        Του Αδόλφου τα εγγόνια, τούτη η βρωμα του καιρού,
        κάνουνε πως δε θυμούνται ποιοι του δείξαν του παππού.
        Κι οι αστοί που εξουσιάζουν και τη βρωμα συντηρούν,
        για την κόκκινη σημαία πα’ στο Ράιχσταγκ δε μιλούν

        και ας δάγκωνε ο Αδόλφος το μουστάκι το κοντό
        κι ας του φώναζε ο Γκαίρινγκ, «πα’ να φύγουμε από δω»
        και ας έσκουζε ο φύρερ απ’ της Μπράουν την ποδιά:
        «Ε ρε φάπα που θα πέσει απ’ του Ζούκοφ τα παιδιά».

        Του Αδόλφου τα εγγόνια, η σαπίλα του ντουνιά,
        ξαναμπήκαν στη μαρκίζα στων αστών τον τσαμπουκά.
        Η εξουσία των λεφτάδων, δίχως τα φτιασίδια της,
        πότε χίτης κι ασφαλίτης, πότε ταγματασφαλίτης,
        πότε γερμανοτσολιάς, χρυσαυγίτης φωνακλάς.

        Μα το δείχνει η ιστορία, σαν θελήσει ο λαός
        και το φίδι το τσακίζει κι όσους κλώσησαν τ’ αυγό.
        Κι όλο έσκουζε ο Αδόλφος και οι άριοι λαγοί
        που τους κλείσανε το σπίτι του Βλαδίμηρου οι γιοι.

        Και ξανά θα τους το κλείσουν κι ας λυσσάνε οι αστοί.

        Κλείνοντας αυτό το γύρο: Μπορείς να βαφτίσεις το ύφος μου όπως θέλεις. Εξυπναδισμό, κωλοπαιδισμό, πώληση φτηνού πνεύματος, ό,τι γουστάρει η ψυχή σου. Εγώ πάντως έρχομαι εδώ με συγκεκριμένες ενστάσεις και φροντίζω να αναπτύσσω συγκεκριμένη επιχειρηματολογία στους διαλόγους που τυχόν ακολουθούν. Μια χαρά μού φαίνεται αυτό.

        Α, και να μην ξεχάσω: ακόμα να συζητηθεί αυτό που έθιξα με το «εξυπνακίστικο» πρώτο-πρώτο σχόλιό μου σε αυτό το θρεντ:

        «Χωρίς τη θεμελίωση της επιστήμης η ιστορία της φιλοσοφίας θα ήταν μια σειρά από μυθολογήματα και πλάνες της συνείδησης που μας βαυκαλίζουνε αιώνες τώρα ή θα οδηγούσε στο μηδέν της απόλυτης σχετικότητας.»

        Για σιγά! Δηλαδή ποια θεμελίωση ποιας επιστήμης επιβεβαιώνει ή απορρίπτει ως αβάσιμη την άποψη του Αυγουστίνου ότι το νόημα της Ιστορίας είναι η πάλη ανάμεσα στην πολιτεία τού Θεού και την πολιτεία τού Διαβόλου και ο τελικός σκοπός της η επικράτηση της πολιτείας τού Θεού;

        Τα λέμε

  • Ασφαλώς και μας ενδιαφέρει να ανατροφοδοτούνται τα όσα γράφουμε και κυρίως να ακούμε τις αντιρρήσεις. Αυτός είναι ένας βασικός λόγος που δημιουργήσαμε αυτό τον τόπο συνάντησης απόψεων.

    Μην έχετε αμφιβολία ότι είστε φιλοξενούμενος στην ιστοσελίδα μας και είμαστε πάντα ευγνώμονες και για την προσοχή που δείχνετε στα κείμενα μας και το ενδιαφέρον και φυσικά είναι πάντα ευπρόσδεκτες και οι αντιρρήσεις. Διαφορές ύφους υπάρχουν και δεν μας αρέσει το ύφος σας αλλά η ουσία είναι πάντα ο αντί-λογος και αυτόν πρέπει να τον διατηρήσουμε ασχέτως ύφους. Αν πότε αποφασίζαμε πως δεν μας ενδιαφέρει ο αντίλογος τότε (προσωπικά μιλώντας), δεν θα ασχολούμασταν άλλο με τον γραπτό λόγο αλλά θα κάναμε στέκι μας τα νεκροταφεία.

    Ήθελα λοιπόν με την ευκαιρία να σας πω για τον αντιπολιτευτικό λόγο που λέτε. Ασφαλώς και να κάνετε αντιπολίτευση και όση χρειαστείτε. Σε αυτό όπως ανέφερα είστε ευπρόσδεκτος. Αφού όμως τον έχετε βάλει ως γενικότερο στόχο σας προτείνω να σκεφτείτε και το εξής ενδεχόμενο. Αντί να καταφεύγετε σε σχολιασμούς δεν είναι καλύτερα να γράψετε ολόκληρα κείμενα που να αντιπολιτεύονται τις χ ή ψ απόψεις που θεωρείτε πως πρέπει να αντιπαρατεθείτε;

    Ο σχολιασμός που κάνετε είναι ομολογούμενος διασκεδαστικός. Και προσωπικά δεν θεωρώ μεμπτό ούτε την «αποσυμπίεση». Ας μην ξεχνάμε άλλωστε που βρισκόμαστε. Το διαδίκτυο είναι η χυδαιότερη μορφή επικοινωνίας. Θα ματαιοπονούσαμε αν περιμέναμε ότι σε αυτόν το περίχωρο θα καταφέρναμε να διατηρήσουμε ένα διαφορετικό status από τα γενικότερα ήθη που περιβάλουν το διαδίκτυο, αν και ελπίζω να φαίνεται πως τουλάχιστον επιδιώκουμε και προσπαθούμε για κάτι διαφορετικό.
    Επιστρέφοντας όμως στην πρόταση που σας κάνω προτείνω να το σκεφτείτε για 2 βασικούς λόγους: Πρώτα γιατί εφόσον σας ενδιαφέρει να αντιπολιτευτείτε πράγματα και απόψεις ίσως τότε να σας ενδιαφέρει αυτά επιτελούν τον σκοπό τους και όχι να είναι απλώς άσφαιρες ρητορικές υπερβολές. Στο πλήθος των σχόλιων σας, και ίσως αυτό είναι που προσπαθούν να σας πούνε ο Μιχάλης και ο Γιώργος, δεν κάνετε μόνο αντιπολίτευση αλλά και άλλα πράγματα και ανάμεσα σε αυτά τα άλλα πράγματα αδυνατούμε καμιά φορά να διακρίνουμε τον πολιτικό λόγο από την εξυπνάδα, την κριτική από τον αστεϊσμό. Σε αυτό ομολογώ πως φταίμε εμείς και όχι εσείς που δεν μπορούμε να σας ακολουθήσουμε.

    Τώρα δεν θα σας πω εγώ με τι να ανακατεύετε την αντιπολίτευση σας γιατί αυτό είναι εντελώς δικό σας θέμα. Το μόνο που σας λέω, και αυτό ως υπενθύμιση ισχύει για όλους τους αναγνώστες, είναι πως είστε ευπρόσδεκτος να γράψετε δικά σας άρθρα και να εκφράσετε από εκεί συνολικά τις αντιρρήσεις είτε σε ένα από τα δικά μας κείμενα ξεχωριστά ή όπως θέλετε. Αυτός είναι και ο δεύτερος λόγος που σας προτείνω.

    Βέβαια στην δημοσίευση άρθρων έχουμε μια δεοντολογία, όχι αυστηρή αλλά αναγκαία. Αν θέλετε μπορείτε να την διαβάσετε στο μενού αριστερά.

    ΥΓ. Μην με παραπέμψετε στο blog σας γιατί δεν εννοώ να γράψετε τέτοια κείμενα.

    • ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΧΟΛΙΟΥ ΠΟΥ ΔΙΑΓΡΑΦΤΗΚΕ ΠΡΟΦΑΝΩΣ ΕΚ ΠΑΡΑΔΡΟΜΗΣ

      Φίλε κ. Αθανάσιε Γεωργιλά,

      Ευχαριστώ για την πρόσκληση, αν κατάλαβα καλά, αλλά, όχι, δεν θα συνεισφέρω στην αρθρογραφία τής πρώτης σελίδας σας. Όχι επειδή προσβλήθηκα από αυτό που γράφετε στο υστερόγραφό σας («[μ]ην με παραπέμψετε στο blog σας γιατί δεν εννοώ να γράψετε τέτοια κείμενα.»). Δεν είμαι από αυτά τα μη μου άπτου παιδάκια. Αλλά επειδή κρίνω ότι ο σχολιασμός είναι αποτελεσματικότερος τρόπος για να κάνει καποιος αντιπολίτευση εξ αριστερών σε ένα, καθ’ ομολογία σας, αντιαριστερό ιστολόγιο.

      Τα λέμε

  • Φίλε Left,

    Μια μικρή επισήμανση, άσχετη μεν με τον πυρήνα των συλλογισμών που έχουν τεθεί στον διάλογο, αλλά αναγκαία εφόσον το θέσατε κάπου, ζητώνας απ’ την «ομάδα» του respublica.gr να τοποθετηθεί επί του διπόλου Αριστερά-Δεξιά (ή και άλλων ζητημάτων). Νομίζω πως πρόκειται περί παρεξήγησης ή παρανόησης, διότι, το τελευταίο διάστημα αρκετός κόσμος ζητά να συνομιλήσει τρόπον τινά με την «ομάδα» του respublica, πράγμα που ίσως να το ευνοεί και η στάση μας και να βγαίνει μια τέτοια εντύπωση.

    Το site δε λειτουργεί και ποτέ δε λειτούργησε ως «ομάδα» με όρους ιδεολογικής συγγένειας, ούτε στο τυπικό σκέλος (οργανωτική δομή πολιτικής ομάδας, όπως π.χ. είναι το «Δεν πληρώνω», η «Αντιεξουσιαστική Κίνηση» κ.ά.) αλλά και ούτε στο «προγραμματικό» σκέλος (π.χ. να προωθούμε μια συγκεκριμένη «γραμμή»). Μπορεί να μοιραζόμαστε, τηρουμένων των αναλογιών, τις ίδιες αφετηρίες όπως π.χ. το ζήτημα της δημοκρατίας και της πολιτειακής οργάνωσης γενικότερα, το πολιτισμικό περιεχόμενο των μαζικών δημοκρατιών (πολυπολιτισμικότητα, καταναλωτισμός κλπ), τη σχέση επιστήμης –
    τεχνολογίας – ιστορίας – κοινωνίας, αλλά αυτό δεν προεξοφλεί κάποια ταύτιση απόψεων εκ μέρους όσων γράφουν γι’ αυτά τα κοινά ζητήματα.

    Περισσότερο δείτε την ύπαρξή μας ως μια παρέα ανθρώπων με κοινούς προβληματισμούς, αλλά με εντελώς διαφορετικές οπτικές σε πολλά σημεία γύρω απ’ τα ίδια πράγματα. Αυτό από μόνο του δίνει τη δυνατότητα στον καθένα μας να αναπνεύσει και να εκφραστεί ελεύθερα χωρίς τον φόβο να «παρεκκλίνει» από κάποια γραμμή. Μη νομίζετε δηλαδή ότι μεταξύ μας δε δίνουμε ομηρικές σχεδόν μάχες, αντιδικίες, διαφωνίες, εσωτερικές κριτικές προτού δημοσιευτεί ένα κείμενο.

    Και στο τέλος, την ευθύνη την αναλαμβάνει μόνο ο αρθρογράφος ώστε να μην υπονοείται ότι ένα κείμενο είναι «συλλογικό» ή ότι περνάει κάποια έγκριση/ψηφοφορία από τους υπόλοιπους. Αυτή είναι μάλιστα και η λογική με τις «Στήλες» που υιοθετήσαμε, ώστε να διατηρείται η αυτονομία του καθενός χωρίς να λογοδοτεί στους υπόλοιπους εκ των προτέρων αλλά μόνο εκ των υστέρων και εφόσον υπάρχει ανάγκη για διευκρινίσεις ή κριτική (πράγμα π.χ. που συνέβη στην περίπτωση του παρόντος κειμένου όπου, ας πούμε, κι εγώ εξέφρασα κάποιες διαφωνίες με τον Γιώργο Κουτσαντώνη, χωρίς όμως ούτε να του επιβληθεί πολιτική μη-δημοσιεύσης από κάποιο «όργανο», ούτε με σκοπό να απογοητευτεί και να μην το δημοσιεύσει). Σε πολλά κείμενα δηλαδή θα δεις και ημι-δημόσιο διάλογο μεταξύ μας στους σχολιασμούς με διαφωνίες, αποστάσεις και επιφυλάξεις.

    Ως εκ τούτου, είναι αδύνατο, συλλογικά και με περιληπτικό τρόπο να δώσουμε κάποιον ορισμό περί Δεξιάς-Αριστεράς ή επί οποιουδήποτε θέματος, διότι η σύνθεσή μας δηλώνει αναρμόδια για κάτι τέτοιο. Μπορεί ο καθένας δε ατομικά και βάσει των πολιτικο-ιδεολογικών του αντιλήψεων (όπως έκανε ο Αθανάσιος στα κείμενα που σε παρέπεμψε ή άλλα κείμενα κριτικής στην Αριστερά που έχουν δημοσιευτεί στον ιστότοπο), αλλά όλοι μαζί να προβούμε σε κάτι τέτοιο υπερβαίνει κατά πολύ τον τρόπο λειτουργίας και τους λόγους ύπαρξής μας.

    Είναι ένα λεπτό σημείο, το οποίο όμως χρειάζεται να γίνει σαφές. Δεν μπορώ ας πούμε εγώ να απολογούμαι για ένα άρθρο που έγραψε κάποιος άλλος εδώ μέσα, απλά και μόνο επειδή ανήκω κι εγώ στη συντονιστική & συντακτική ομάδα του site και τούμπαλιν (χωρίς αυτό βέβαια να σημαίνει ότι μου απαγορεύεται να υπερασπιστώ μια θέση ενός άλλου αν τύχει, αν όντως τύχει όμως, και συμφωνώ).

    Καλή συνέχεια στα υπόλοιπα, και πραγματικά σκέψου το ενδεχόμενο που σου πρότεινε ο Αθανάσιος, ότι εφόσον αισθάνεσαι να ασκήσεις κριτική σε λίγα ή πολλά σημεία όσων θίγονται στη σελίδα, θα ήταν πολύ προτιμότερο για όλους να γίνει με μεθοδικό και συμμαζεμένο τρόπο, μέσω ενός άρθρου ή μιας επιστολής φερ’ειπείν, ώστε να μην χάνεται το ουσιώδες μέσα στους εκατέρωθεν καυτηριασμούς.

    • Αινιγματικέ[*] φίλε Νικόλα,

      Κατ’ αρχήν, σε ευχαριστώ για την παρέμβασή σου. Σε ευχαριστώ όχι μόνο επειδή φαίνεται να ενδιαφέρεσαι και να θέλεις να παρέμβεις σε διάλογο που πυροδότησα εγώ (ναι, ναρκισσισμός, αλλά συγγνωστός ναρκισσισμός, ελπίζω να συμφωνείς). Αλλά και επειδή το σχόλιό σου αποσαφηνίζει κάποια πράγματα, που, συμπάθα με, αποδεικνύουν τα σαθρά θεμέλια στα οποία έχετε οικοδομήσει τον παρόντα ιστότοπο. Διότι:

      Αυτά που γράφεις (τα παίρνω ως ειλικρινή, αλλά, πάλι, μία μικρή επιφύλαξη τη διατηρώ: εκτός από τον Καραμανλή, ξέρω κι εγώ ότι στην πολιτική και στο δημόσιο λόγο, ιδίως στον ιντερνετικό, ορισμένα πράγματα λέγονται αλλά δεν γίνονται) τι δείχνουν; Δείχνουν ότι στην καλύτερη περίπτωση είσαστε ένα άθροισμα ατόμων και όχι ομάδα –αυτός δεν είναι ο χαρακτηρισμός, της ομάδας, που «απορρίπτεις μετά βδελυγμίας»; Και πάλι συμπάθα με: τι στο διάολο νομίζετε ότι κάνετε και βγήκατε στο κουρμπέτι τού νετ ενωμένοι μόνο από κοινές αφετηρίες;;; Κοινές αφετηρίες (επιθυμία για έναν καλύτερο κόσμο, λόγου χάρη) μπορεί κάλλιστα να έχει ένας κομμουνιστής με έναν φασίστα. Είναι δυνατόν να λειτουργήσουν από κοινού σε ένα βήμα διαλόγου;;; Φαντάζεσαι ποτέ μία κοινή έκδοση σε έναν τόμο με δύο μέρη όπου το πρώτο θα είναι το Ο Αγών μου και στο δεύτερο το Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος;;;

      Δεν ξέρω, φίλε Νικόλα, δεν ξέρω, αλλά κάτι δεν πάει καλά όταν σε μία ομάδα (θέλετε δεν θέλετε, όταν φιγουράρετε όλοι μαζί, εσείς οι πέντε, την εικόνα τής ομάδας εκπέμπετε) έρχεται κάποιος και δηλώνει με μόλις υποκρυπτόμενη υπερηφάνεια ότι το ιστολόγιό σας έχει ως σκοπό την υπονόμευση της Αριστεράς και ο αριστερός από την ομάδα σας (είναι αδύνατον να πιστέψω ότι ούτε ένας από εσάς δεν είναι αριστερός) απλώς προετοιμάζει το επόμενο άρθρο του που θα δημοσιευτεί εδώ, σαν να μην τρέχει κάστανο.

      Ο Θεός κι η ψυχή σας! :-)

      Τα λέμε

      [*] Είσαι ο μόνος από την ομάδα εδώ που δεν δίνεις στη δημοσιότητα έστω και ένα τηλεγραφικό βιογραφικό.

      • Φίλε Left,

        Καταρχήν δηλώνω τρομερά χαρούμενος μ’ αυτά που ακούω! Αυτό που εσύ περιγράφεις ως «αντίφαση», ως προβληματικό, μη-κανονικοποιημένο στοιχείο, εγώ το θεωρώ «επιτυχία». Ακριβώς μα ακριβώς αυτό προσπαθούμε να κάνουμε στο respublica: μπαίνοντας κάποιος και «ξεφυλλίζοντας» τα όσα λέγονται εδώ, να μην μπορέσει με τέτοια ευκολία να μας αποδόσει κάποιον κοινωνιολογικό χαρακτηρισμό ή να μας εντάξει σε μια πολιτική γεωγραφία. Το να απορεί κάποιος για το αν ένας συγγραφέας/αρθρογράφος εδώ μέσα είναι αριστερός ή δεξιός, ελευθεριακός ή συντηρητικός, αναρχικός ή φασίστας είναι μάλλον η πρώτη ένδειξη (της οποίας την αναγνώριση -την εγελιανή «αναγνώριση» μάλιστα!- προσφέρεις εσύ τόσο γενναιόδωρα και σ’ ευχαριστώ γι’ αυτό) ότι κάτι πάει καλά με το respublica. Για να χαλαρώσω λίγο το κλίμα, άλλοι πασχίζουν να προσποιηθούν τους «queer», εμείς είμαστε παρά τη θέλησή μας.

        Διότι, νομίζω αυτό είναι το σημείο που επιβεβαιώνει τα λεγόμενά μου, δηλαδή το ότι δεν λειτουργούμε σαν ομάδα ιδεολογικής συγγένειας, άρα ότι εδώ, ιδεατά, ακούγονται όλες οι απόψεις. Όλες οι απόψεις; Δηλαδή και του φασίστα; Ναι, και του φασίστα. Ξέρω ότι μπορεί να πιάσει κρύος ιδρώτας αρκετούς μπρος σ’ αυτό το άκουσμα αλλά κάπου νομίζω διαφέρει το «δίνω χώρο σε μια άποψη» με το «συμφωνώ μ’ αυτή την άποψη». Προφανώς εδώ δεν αναφερόμαστε στα μπινελικώματα του Κασιδιάρη, αλλά στην ευφυία ενός ντε Μαιστρ, ενός Μαρινέττι ή ενός Έζρα Πάουντ. Επίσης, μια κοινωνία ελεύθερου διαλόγου, μια κοινωνία δημοκρατική όπου τα πιο τρελά πράγματα μπορούν να ακουστούν, είναι κατεξοχήν μια κοινωνία που δεν φοβάται. Δε θα είχα κανένα πρόβλημα να ακούσω τι έχει να πει ένας φασίστας σήμερα για μια ρεαλιστική διαχείριση του προσφυγικού ή για την «εθνική ανασυγκρότηση της οικονομίας», δε θα είχα πρόβλημα να διαφωνήσω μαζί του, και σίγουρα θα ήμουν πέρα για πέρα πρόθυμος να σηκώσω τα όπλα εναντίον του αν το επέτασσαν οι συνθήκες. Αλλά αυτές οι φαντασιώσεις μου ανήκουν σε μια άλλη ηρωική εποχή. Όμως, αυτό άλλωστε δεν είναι η πολιτική; Γιατί -κι εδώ συμφωνώ πολύ με την κριτική που ασκείς- έχουμε μπερδέψει την πραγματική πολιτική («τη συνέχιση του πολέμου με άλλα μέσα») με τα αμεσοδημοκρατικά λιβάδια, τις αναρχοαυτόνομες Amstel και τα ριζοσπαστικά πάρτυ.

        Αν όμως θεωρούμε ότι υπάρχουν άνθρωποι που, λόγω των πεποιθήσεών τους, μας είναι «φύσει» αδύνατον να κάτσουμε στο ίδιο τραπέζι και, θεωρώντας δεδομένη την «κοινή μας βάση», να συζητήσουμε απ’ το πως θα καθαρίσουμε την πολυκατοικία μας, πως θα παράξουμε το ρεύμα και την τροφή μας, πως θα πληρώσουμε το νοίκι μας μέχρι το τι τέχνη θέλουμε να βλέπουμε στα θέατρα (αν κι εδώ οποιαδήποτε άποψη πλην της Σάρα Κέιν που ήθελε τα θέατρα να αποκτήσουν την ένταση των γηπέδων θα έπρεπε να λογοκρίνεται!), τι ρόλο θέλουμε να έχουν οι επιστημονικές ανακαλύψεις στη ζωή μας, και του ερωτήματος «ποιο αγαθό θα υπηρετεί το πολίτευμά μας», τότε θα ήθελα να ήξερα σε τι θα διαφέραμε απ’ τους φασίστες; Για έναν περίεργο λόγο, όποιος λέει «να κλείσουν τα σύνορα» (και δεν ανήκει στη γερμανική κυβέρνηση) τρέχουμε όλοι να του βάλουμε πιπέρι στο στόμα, και όποιος λέει «οι γονείς απαγορεύεται να καθορίζουν το φύλο του παιδιού τους και το παιδί έχει δικαίωμα να τους μηνύσει αν του συμπεριφέρονται σαν να ταυτίζεται το sex με το gender του» του δίνουμε 10 χιλιάρικα για μια διάλεξη.

        Ας μην μακρηγορήσω άλλο με παραδείγματα, ήδη είμαστε εκτός θέματος και θα πάμε κι άλλο, αλλά ελπίζω να καταλαβαίνεις το point μου, όσο δύσκολο κι αν σου είναι να το αποδεχτείς. Ας μείνουμε στο «we agree to disagree» που θα έλεγε και ο σύντροφος Dr Σόιμπλε. Δεν προσπαθώ άλλωστε να σε πείσω για κάτι, λίγο να ξεκαθαρίσουμε τη λειτουργία τούτου εδώ του ιστότοπου, διότι αυτό που εσύ θεωρείς δεδομένο, δηλαδή, την κατάργηση της πολυφωνίας προς όφελος μιας ομοιομορφίας που απαιτεί μια ιδεολογικής συγγένειας ομάδα ώστε «να πάει κάτι καλά» και «να μην είναι σαθρά τα θεμέλια», εγώ το θεωρώ ήδη προβληματικό, κάτι που δείχνει ότι «κάτι δεν πάει καλά». Επειδή όλες οι εφημερίδες, τα περιοδικά, οι ιστοσελίδες έχουν γίνει φερέφωνα όπου λατρεύεται το τοτέμ της όποιας ιδεολογίας (κάποιες φορές -κυρίως στα μικρομεσαία αριστερά σάιτς- με αγαθές προθέσεις, πολλές φορές όμως με απτά υλικά συμφέροντα), δε σημαίνει ότι θα ακολουθήσουμε την πεπατημένη. Χίλιες φορές τρελοί που φωνασκούμε απ’ τις ταράτσες μας για έναν κόσμο που παραπαίει, παρά μαντρωμένοι σε μια κάποια αυτολογοκρισία.

        Αυτό σημαίνει πρακτικά πως ναι, στο respublica, μπορεί κάποιος να κράζει την Αριστερά τη στιγμή που ένας άλλος ετοιμάζει ένα άρθρο για τον «σοσιαλισμό σε μια πόλη». Θα ήθελα να ήξερα που το κακό σ’ αυτό; Εκτός αν δημιουργήθηκαν εντυπώσεις ότι θα επιφορτιστούμε κάποιο καθήκον να συντάξουμε πενταετές πλάνο, αλλά αυτό μάλλον έχει να κάνει με τις προσδοκίες του αναγνώστη. Στην τελική, κανείς δεν απαγορεύει σ’ έναν που γράφει για τον σοσιαλισμό να αντιπαρατεθεί στον επικριτή της Αριστεράς (κάτι που ήδη γίνεται στα σχόλια, οπότε γιατί να μη γίνεται και με κανονική κειμενογραφία; ). Και ακριβώς έτσι επιτυγχάνεται ο σκοπός του σκεπτικού μας: η διεύρυνση της συνέλευσης της πόλης ή της χώρας στον έντυπο ή ιντερνετικό λόγο [με τις όποιες αντιφάσεις οι οποίες ενισχύονται όταν από τη διεύρυνση περνάμε στην αντικατάσταση]. Ειδάλλως, ποιο το νόημα να στήσουμε την ιστοσελίδα αν συμφωνούσαμε όλοι με όλους και τα είχαμε λυμένα εκ των προτέρων; Απλά θα ανταλλάζαμε βιβλιογραφίες και λύθηκε το παράδοξο του να έχει ο καθένας τη δική του γνώμη.

        Εν κατακλείδι: ούτε πολιτική ομάδα, ούτε αμιγές άθροισμα ατόμων αλλά, ο καλύτερος ορισμός θα ήταν αυτός της «παρέας» (μιας παρέας όχι κλειστής -όπως προϋποθέτουν οι «ομάδες»-. που ευχόμαστε να ανοίξει, να προσεγγίσουμε κι άλλους και να μας προσεγγίσουν κι άλλοι όπως ήδη συμβαίνει σε μια μικρο-κλίμακα ανθρώπινων διαστάσεων). Άνθρωποι που είμαστε κοντά στις ευαισθησίες μας ως υπάρξεις και ως πολιτικά όντα αλλά που ο καθένας διατηρεί την αυτοκυριαρχία της σκέψης του και της έκφρασής της δημόσια χωρίς ταμπού. Υπάρχουν πράγματα που λειτουργούμε ομάδικα (πως θα γινόταν άλλιως; ), όπως π.χ. ο έλεγχος ενός κειμένου ή ενός σχολίου αν τηρεί τη δεοντολογία ή αν θα αλλάξει το template, αλλά αυτά αφορούν κυρίως τα διαδικαστικά του site και όχι κάποια γραμμή. Ομαδικά λειτουργούμε, και σε μεγάλο βαθμό, και χαιρόμαστε γι’ αυτό, και ανησυχούμε όταν δεν συμβαίνει, αλλά αυτό δεν μας καθιστά πολιτική ή ιδεολογική ομάδα.

        Το αν τελικά θα αποδειχτούμε θνησιγενείς την ίδια στιγμή που θα μεσουρανούν οι «ομάδες» θα το δείξει το μέλλον. Αλλά, όσον αφορά την περίπτωσή μου, αυτά τα έχω λυμένα ως μπεκετικός ήρωας: αν είναι να αποτύχουμε, ας αποτύχουμε καλύτερα απ’ όλους, καλύτερα από κάθε άλλη φορά.

        Υ.Γ. Είμαστε ομοιοπαθείς, λειτουργικοί νάρκισσοι, οπότε όχι μόνο συμφωνώ αλλά συμπάσχω κιόλας.
        Υ.Γ.2. Απεχθάνομαι τα βιογραφικά και τις φωτογραφίες (ένας σωστός νάρκισσος άλλωστε έχει έντονα αισθήματα αυτο-υποτίμησης άλλωστε σύμφωνα με το DSM!), προτιμώ το αίνιγμα, την πρόκληση, την καθαρή μονομαχία. Άλλωστε πόσο ανιαρή θα ήταν η ζωή χωρίς μερικά, μικροσκοπικά κόμπλεξ;
        Υ.Γ.3. Απολογούμαι για το σεντόνι.

  • Φίλε Νικόλα,

    Πολύ καλό το τελευταίο σου σχόλιο, κυρίως γιατί είναι ειλικρινές και, πώς να το πω; θα έλεγα ανοιχτόκαρδο. Επιφυλάσσομαι να απαντήσω κάποια άλλη στιγμή (θα βάλω τα δυνατά μου για να απαντήσω αναλόγως). Έως τότε, χαίρε.

    Τα λέμε

  • @
    «Δεν μπορεί να είναι κανείς αμεσοδημοκράτης και αναρχικός ταυτόχρονα. Ή θα μιλάμε για την αρχή της πλειοψηφίας και την καταπίεση των μειοψηφιών,»

    Δεν βλέπω τον συσχετισμό μεταξύ πλειοψηφίας/μειοψηφίας και άμεσης δημοκρατίας.
    Άμεση δημοκρατία θεωρώ ότι είναι εκείνη η διαδικασία όπου ένα προσδιορισμένο σύνολο ανθρώπων αποφασίζει άμεσα (=χωρίς «μεσάζοντες») και αυτοπροσώπως (=χωρίς «αντιπροσώπους») για ΑΠΑΝΤΑ (δηλ. ούτε καν μόνο για μερικά από) τα ζητήματα που το αφορούν. Αυτή η διαδικασία επανανακαλύφθηκε και αναδείχθηκε στον σύγχρονο κόσμο αποκλειστικά (και προς τιμήν τους) από τους αναρχικούς. Η δε «εμμονή» που έχουν με τις ομοφωνίες αφορά απλώς σε μια θεωρούμενη ως ιδεατή/επιθυμητή κατάσταση, η οποία («εμμονή») έχει παρακαμφθεί πολύ συχνά (βλ. π.χ. την ιστορία του ισπανικού αναρχισμού).

  • Φίλε Νικόλα,

    Έλεγα πριν από τρεις ημέρες ότι θα βάλω τα δυνατά μου για να απαντήσω ανάλογα στο τελευταίο σου σχόλιο, το οποίο χαρακτήριζα ειλικρινές και ανοιχτόκαρδο. Θα το τηρήσω. Αλλά προκαταβολικά σού λέω ότι αυτό σημαίνει πως θα διαβάσεις και μερικά πράγματα που θα σε στενοχωρήσουν. Θέλω να ελπίζω ότι δεν θα προτιμούσες να σου χαϊδέψω τα μάτια και να είμαι ανειλικρινής ή να σου απαντήσω χωρίς την ίδια με σένα ανοιχτοσύνη στην καρδιά μου. Τούτων τών δεόντων λεχθέντων, προχωρώ στο παρασύνθημα.

    Φίλε μου, συμπάθα με, αλλά νομίζω ότι έχετε μπερδευτεί άσχημα ως προς την εικόνα που θέλετε να βγάζετε προς τα έξω. Διότι κάτι δεν πηγαίνει καλά όταν από τη μία υποστηρίζετε ότι το μόνο που σας ενώνει είναι απλώς οι κοινές αφετηρίες, ανησυχίες, και προβληματισμοί επί τών ιδίων ζητημάτων και από την άλλη σχεδόν τα μισά άρθρα εδώ φέρουν την υπογραφή ResPublica. Και τι άρθρα! Άρθρα θέσεων, όχι χαπαχούπες! Για παράδειγμα:

    Όλοι μαζί από κοινού προσυπογράφετε το πρώτο-πρώτο σας άρθρο που αναλύει τη στάση τής Αναρχίας ως προς τις εκλογές!

    Όλοι μαζί από κοινού αναδημοσιεύετε προσυπογράφοντας ασφαλώς τις καστοριαδικές απόψεις περί άμεσης δημοκρατίας!

    Όλοι μαζί από κοινού προσυπογράφετε το άρθρο τού Λας που αρχίζει με τις ακόλουθες απόψεις:

    Ούτε ο φιλελευθερισμός ούτε ο μαρξισμός, ο κύριος ανταγωνιστής του, φαίνονται να προσφέρουν πολλές ελπίδες για λύσεις στα αυξανόμενα προβλήματα που απειλούν να μας κατακλύσουν. Εξ ού και η αναζήτηση για κάποια τρίτη θέση, όπως αποδεικνύεται από το πρόσφατο ενδιαφέρον για τον πολιτικό ανθρωπισμό, τον κοινοτισμό, και για άλλες βυθισμένες παραδόσεις κοινωνικής κριτικής, που έχουν επισκιασθεί από τις κυρίαρχες παραδόσεις που απορρέουν από τον Διαφωτισμό.

    Επομένως για ποια ετερόκλητη και ανομοιογενή ομάδα ανθρώπων μου μιλάς; Σας ενώνει ο αντιμαρξισμός, η απέχθεια για το κράτος (όχι το αστικό κράτος, το κράτος εν γένει, ακόμα και το μισοκράτος τού Λένιν), η έχθρα προς τα κόμματα που φτάνει μέχρι τη ριζοσπαστική θέση «να πάνε να γαμηθούνε τα κόμματα! άχθος αρούρις είναι και δεν τα έχουμε καμία ανάγκη!». Και σας ενώνει η λατρεία τού αυτό- με όλα τα συνθετικά του: αυτοδιεύθυνση, αυτοκυβέρνηση, αυτοδιάθεση και πάει λέγοντας με όλα τα αυτά τα συνώνυμα του μικροαστικού ατομικισμού. Μη μου λες λοιπόν «μαζευτήκαμε εδώ και ως έτυχε πέντε νοματαίοι που δεν έχουμε τίποτε το κοινό εκτός από ανησυχίες και εν πάση περιπτώσει σε καμία περίπτωση δεν αποτελούμε πολιτική ή ιδεολογική ομάδα»! Εκτός από αφετηρίες, ανησυχίες και προβληματισμούς έχετε και κοινές πεποιθήσεις επί βασικών ζητημάτων.

    Βεβαίως γεννάται ένα ερώτημα: είσαι τόσο αφελής ώστε να θεωρείς εμένα και όποιον άλλον κατέχει έστω και στοιχειωδώς την πολιτική γεωγραφία και αλφαβήτα και έχει βγάλει τα ίδια συμπεράσματα, μας θεωρείς τόσο αφελείς ώστε να πειστούμε ότι η συνύπαρξή σας εδώ και στους Κοινούς Τόπους είναι περίπου τυχαία, κάτι σαν τους πέντε από τους 45 αριθμούς τού Τζόκερ χωρίς καμία ιδεολογική σύμπλευση; Θέλω να ελπίζω πως όχι. Άρα. Με αρκετή επιφύλαξη κάνω την εξής σκέψη:

    Ίσως η αυξανόμενη δυσαναλογία τών άρθρων με ατομική υπογραφή και των άρθρων που υπογράφετε ως ResPublica προς όφελος των πρώτων να σου έχει δημιουργήσει την ψευδαίσθηση ότι οι απόψεις σας διαφέρουν τόσο πολύ ώστε να μη μπορείτε να χαρακτηριστείτε ως ομοιογενής ομάδα από ιδεολογικοπολιτικής πλευράς. Ίσως το ίδιο να πιστεύει και κάποιος που σας γνώρισε σχετικά πρόσφατα. Κι εγώ σας γνώρισα σχετικά πρόσφατα. Επειδή όμως με διαολίσατε :-) με αυτή τη μανία σας να ανθίστασθε στην κατηγοριοποίηση έκανα μία μικρή έρευνα. Να τα ευρήματα:

    Στις σελίδες 41 – 40 τα ομαδικά άρθρα (= υπογραφή ResPublica) είναι 45 και τα ατομικά μόλις 18.

    Στις σελίδες 30 – 21 η αναλογία γίνεται 38 – 22. Και πάλι υπερτερούν τα ομαδικά αλλά σε μικρότερο βαθμό.

    Στις σελίδες 20 – 11 έχουμε ανατροπή: 26 τα ομαδικά άρθρα και 34 τα ατομικά.

    Το φαινόμενο της ανατροπής εδραιώνεται και εντείνεται στις σελίδες 10 – 1: Μόλις 14 τα ομαδικά άρθρα ενώ τα ατομικά έχουν σκαρφαλώσει μέχρι το 46!

    Κι αυτό σας κάνει ανομοιογενή ομάδα; Πριτς! Θα το εξηγήσω σε σένα και οποιονδήποτε άλλον έχει οδηγηθεί στην ιδέα ότι δεν αποτελείτε ομάδα αλλά απλώς άτομα εν συναθροίσει λόγω αυτής της πρόσφατης αρθρογραφικής ανισορροπίας καταφεύγοντας σε έναν παραλληλισμό από το παιχνίδι τού σκακιού.

    Όπως ίσως ξέρεις, οι τρόποι με τους οποίους ξεκινά το παιχνίδι του ο λευκός για να του απαντήσει ο μαύρος κατάλληλα αποκαλούνται ανοίγματα. Η κατηγοριοποίησή τους προκύπτει από τα κομμάτια που θα επιλέξει να κινήσει τόσο ο λευκός όσο και ο μαύρος στην αρχή τού παιχνιδιού, ας πούμε μέχρι τις 10 πρώτες διπλές κινήσεις. Μετά μπαίνουμε στο μέσον τού παιχνιδιού όπου οι εναλλακτικές κινήσεις έχουν πολλαπλασιαστεί με γεωμετρική πρόοδο. Τι συμβαίνει τώρα με σας.

    Έχετε ξεκινήσει (σελίδες 41 – 40) με ένα άνοιγμα, ας πούμε την Ισπανική, που στις 5 πρώτες μονές κινήσεις πηγαίνει:
    Λευκός Μαύρος
    1. πιόνι ε4………….πιόνι ε5
    2. Ίππος ζ3…………Ίππος γ6
    3. Αξιωματικός β5

    Και έχετε προχωρήσει πέρα από αυτό. Και όσο προχωράτε και όσο πιο βαθιά προσεγγίζετε το μέσον τής παρτίδας τόσο διαφοροποιείστε, αφού ο ένας μπορεί να επιλέγει αυτήν τη βαριάντα και ο άλλος μία διαφορετική και ο τρίτος μία τρίτη. Αλλά, αγαπητέ φίλε μου Νικόλα, αλλά και μάλιστα μεγάλο αλλά και με μπολντ γράμματα:

    Η μετέπειτα διαφοροποίησή σας που παρουσιάζετε από τα όλο και περισσότερα ατομικά άρθρα εις βάρος τών ομαδικών δεν μπορεί να αλλάξει τα αναμφισβήτητο γεγονός ότι όλοι μαζί ξεκινήσατε την παρτίδα σας στο ίντερνετ ακολουθώντας το Ισπανικό άνοιγμα! Δηλαδή με τις ίδιες βασικές απόψεις. Τόσο απλά και τόσο εύγλωττα!

    Να γιατί, λοιπόν, κι εγώ, όσο εξακολουθείτε να έχετε τα μυαλά που έχετε, θα σας διατηρώ στο κουτάκι που επιγράφεται αμεσοδημοκρατικοαναρχοαυτονομία!

    Φυσικά, κάποτε όλα τα μυαλά πήζουν. Γι’ αυτό και εξακολουθώ να ελπίζω σε σας. Φτάσατε στο σημείο να αξιολογείτε σωστά την άθλια πολιτισμική Αριστερά (δικαιώματα, LGBT, μετανάστες, κοινωνική κατασκευή των φύλων, Political correctness και δεν συμμαζεύεται). Γιατί να μην κάνετε και ένα μικρό αλματάκι, εγκαταλείποντας απόψεις και θεωρίες που δεν είναι τίποτε άλλο παρά χίμαιρες (μερικές εκ των οποίων δεν είναι καν ωραίες!).

    Τα λέμε

    • Όλοι μαζί από κοινού αναδημοσιεύετε προσυπογράφοντας ασφαλώς τις καστοριαδικές απόψεις περί άμεσης δημοκρατίας!
      Αυτό είναι προσβολή! Διαμαρτύρομαι…:-1

      • Πολύ αργά για δάκρυα Στέλλα, φίλε Αθανάσιε. Πολύ αργά. Ας είχες το μυαλό όταν ανεβάζατε το ένα μετά το άλλο άρθρα τού Κορνήλιου με την υπογραφή ResPublica να έλεγες: «Για σιγά, ρε μάγκες. Εγώ τον Καστοριάδη δεν θέλω να τον ξέρω. Γιατί με βάζετε στο ίδιο καστοριαδικό τσουβάλι;»

        Μετά την απομάκρυνση εκ του ταμείου, ουδέν λάθος αναγνωρίζεται! ;-) :-)

        Τα λέμε

      • Μετά την απομάκρυνση εκ του ταμείου, ουδέν λάθος αναγνωρίζεται!
        Aυτό το λέει ο λαός στη ΛΑΕ.

        Αγαπητέ left πάρτε και εσείς ένα μαντηλάκι θα το χρειαστείτε, μόλις μας ανακοινώσατε πως είστε ΣΥΡΙΖΑΙΟΣ.

        Κάντε τις αντικαταστάσεις στο σχόλιο σας και θα καταλάβετε (ελπίζω) τι εννοώ.
        ;-) :-)

      • Φίλε Αθανάσιε,

        Ναι, είναι γεγονός ότι το λέει ένα μεγάλο τμήμα τού λαού. Μόνο που ένα μεγάλο επίσης υποτμήμα του το λέει προσχηματικά, για να καλύψει τις αντιφάσεις του. Μην ξεχνάς ότι το 61,31% υπέρ τού Όχι το διαδέχθηκε ένα εντυπωσιακό 35,46% υπέρ τού ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές τού Σεπτεμβρίου.

        Λυπάμαι, αλλά θα διαψεύσω τις ελπίδες σου. Όσες αντικαταστάσεις κι αν έκανα, αδυνατώ να καταλάβω πόθεν τεκμαίρεται ότι «εί[μαι] ΣΥΡΙΖΑΙΟΣ». Χρειάζομαι τα φώτα σου.

        Τα λέμε

      • Κρίμα γιατί θα εκτιμούσα την μνήμη και την συνέπεια σας.

        Είχατε σε προηγούμενο σας σχολιασμό πει ότι μέσα από το ιστολόγιο σας είχατε «βάλει την υπογραφή» σας στην «υπερψήφιση του ΣΥΡΙΖΑ».
        Θυμίζω τα λόγια σας: Το ιστολόγιο από όπου γράφω προσπαθώντας να εκφράσω όχι μόνο εμένα αλλά και μια παρέα ‘‘εισηγήθηκε’’ υπερψήφιση του ΣΥΡΙΖΑ μόνο στις εκλογές τού Ιουνίου τού 2012

        Σύμφωνα με την θεωρία της «Υπογραφής» που διδάξατε όσο σας δίνει το δικαίωμα από τα λίγα κείμενα του Καστοριάδη να μας «τσουβαλιάζετε στο ίδιο καστοριαδικό τσουβάλι» με τους αμεσοδημοκράτες, άλλο τόσο δίνει δικαίωμα σε εμάς η «υπογραφή σας υπερψήφισης του ΣΥΡΙΖΑ» (το κάνατε 2 φορες) να σας «τσουβαλιάζουμε στο ίδιο συριζαιικό τσουβάλι» μαζί με τον Λαφαζάνη και την Ζωή.

        Σε κάθε περίπτωση δεν με αφορά τι ψηφίζετε και τι κάνετε και δεν επιθυμώ να αναφέρω στην μνήμη των σχολιαστών μας τραυματικές αναμνήσεις. Θέσατε όμως ως δάσκαλος ένα κανόνα και για λόγους συνέπειας όφειλα να σας θυμίσω ότι οι κανόνες είναι για να έχουν καθολικές εφαρμογές.

    • Φίλε Left,

      Καταρχήν σε ευχαριστώ πολύ για τη βιβλιοθηκονομική έρευνα! Χωρίς υπερβολές, γνωρίζεις τα κατατόπια του site καλύτερα κι από εμάς τους ίδιους. Δεν ήξερα καν, ας πούμε, ότι έχω προσυπογράψει άρθρο ως προς τις εκλογές και τη στάση των αναρχικών. Αλλά αυτό είναι δική μου ευθύνη, μάλλον θα έπρεπε να γνωρίζω που βάζω την υπογραφή μου! Παρ’ όλα αυτά, μετά απ’ αυτό το σχόλιο, και ας με συγχωρέσουν οι φίλοι Ανέστης και Υπνοβάτης, θα ήθελα και επίσημα να σε ανακηρύξω τον μεγαλύτερο φαν της σελίδας μας – με την υποσημείωση να κάνουμε μεταγραφή τον Ένγκελς και τον Πουλαντζά στα χαφ και να αρχίζουμε να βάζουμε ξανά τον Λένιν στη βασική ενδεκάδα για να τα πάει καλά η «ομάδα». Ως αρειανάκι τρελαμένο κατανοώ τις διαμαρτυρίες σου, κάθε οπαδός θέλει την ομάδα του να παίξει τζάμπιον λη, αλλά που πας με Πολάνυι, Μάμφορντ και τον χαζογκόλη τον Λας, αυτοί είναι για τις λάσπες της β’ εθνικής (δεν είναι σταρ, ούτε τους συνιστούν άλλωστε 45 κατασκευαστές βιογραφικών, ούτε τους χρηματοδοτούν τα μεγαλύτερα πανεπιστήμια για διδακτορικές διατριβές)

      Κάνω λοιπόν αυτή την παραχώρηση, ότι όσον αφορά την περίπτωση της υπογραφής του respublica «δεν υπάρχει αθωότητα» και συμμερίζομαι τους προβληματισμούς σου. Αλλά: τα πράγματα δεν είναι έτσι. Καμιά φορά προτρέχεις να βγάλεις συμπεράσματα, χωρίς καν πρώτα να απευθύνεις τις ερωτήσεις – αλλά αυτό δεν το λέω σαν κατηγορητήριο, ίσως όντως κάποια πράγματα να είναι παρεξηγήσιμα.

      Ξεκαθαρίζω όμως λίγο την κατάσταση μιας και μου δίνεται η ευκαιρία ώστε να έχουν γνώση γενικά όσοι ενδιαφέρονται για την ιστοσελίδα. Το ζήτημα της υπογραφής «ResPublica» κάτω από ορισμένα άρθρα είναι καθαρά διαδικαστικό. Ένα άρθρο που φέρει αυτή την υπογραφή δεν προϋποθέτει κάποιου είδους «ιδεολογική ταύτιση», απλά ο τρόπος που έχει στηθεί η σελίδα, με την «τυποποιημένη» υπογραφή του αρθρογράφου κάτω από κάθε άρθρο (συνοδεία βιογραφικών στοιχείων όπου αυτή υπάρχει) μας «αναγκάζει» τα άρθρα που δεν γράφουμε εμείς οι ίδιοι να τα ανεβάζουμε με το προφίλ της ιστοσελίδας. That’s all folks.

      Έτσι τα άρθρα που γράφω εγώ, ο Γιώργος, ο Θάνος ή ο Μιχάλης κ.λπ. ως μόνιμοι συντελεστές της σελίδας τα ανεβάζουμε με το προφίλ μας, ενώ τα άρθρα που ανεβαίνουν και είναι μεταφράσεις, δακτυλογραφήσεις κεφαλαίων από κάποιο βιβλίο ή τα άρθρα που στέλνουν φίλοι της σελίδας χωρίς όμως να είναι μόνιμοι συνεργάτες ή να ανήκουν στη συντονιστική ομάδα τα ανεβάζουμε μέσω του προφίλ της σελίδας. Καθαρά για οικονομία χρόνου και για εξοικονόμηση χώρου. Οπότε, ή θα έπρεπε να διαμορφώσουμε 1000 προφίλ για να αποφύγουμε τέτοιου τύπου παρεξηγήσεις ή, έπειτα από 2 γεμάτα χρόνια λειτουργίας, να έχουμε κάποιον αναγνώστη που να δημιούργησε λάθος εντυπώσεις και να θέτει επί τάπητος το μέγα ερώτημα τι σόι μορφή «οργάνωσης» έχουμε (είμαστε κόμμα, ομάδα, επιτροπή, άθροισμα ατόμων; ). Επιλέξαμε τη δεύτερη επιλογή με την προϋπόθεση να δίνουμε διευκρινίσεις όπου αυτές απαιτούνται (όπως στην περίπτωσή σου).

      Τώρα αν θες να πιστεύεις ότι επειδή ανέβασα εγώ με το προφίλ του respublica και όχι το δικό μου ένα κείμενο του Καστοριάδη ότι αυτό δεσμεύει την ιδεολογική τοποθέτηση των υπολοίπων, δικαίωμά σου να το κάνεις (δικαιώματα άλλωστε με τη σέσουλα παραχωρούνται σήμερα και είναι και δωρεάν, γιατί να κάνω εγώ εκπτώσεις; ). Η πραγματικότητα πάντως λέει ότι ο καθένας εδώ μέσα είναι ξεχωριστός και την ίδια στιγμή αποδέχεται την ιδιαιτερότητα του άλλου. Ο φίλος Θάνος ας πούμε, είναι πασίγνωστος «αντι-καστοριαδικός», και πολύ καλά κάνει διότι δεν υπάρχει πιο γελοίο πράγμα απ’ το να δηλώνει κανείς «καστοριαδικός» σήμερα, είναι τόσο γελοίο όσο να δηλώνεις ««μαρξιστής» (διότι έτσι απομακρυνόμαστε από την πολιτική τοποθέτηση, «δημοκρατικός», «κομμουνιστής» και περνάμε στην προσωπολατρεία, «καστοριαδικός», «μαρξιστής», «λενινιστής» κ.λπ.) . Αυτό δε σημαίνει ότι δε θα σεβαστεί τη δημοσιεύση ενός κειμένου του Κωστή Ραπτόπουλου της γαλλικής διανόησης, ασχέτως που μπορεί μετά να γρατζουνάει το μπάσο του για κανένα 10ωρο για να του φύγουν τα νεύρα.

      Ομοίως και με το περιοδικό «Κοινοί Τόποι». Το γεγονός ότι δυο εκ των μελών της ιδρυτικής ομάδας (εν προκειμένω εγώ και ο Σταύρος) φτιάξανε αυτό το περιοδικό και τα υπόλοιπα μέλη της συντονιστικής/διαχειριστικής ομάδας επέτρεψαν τη δημοσιεύση της έκδοσης, δεν σημαίνει ούτε ότι ταυτίζονται μ’ αυτήν, ούτε ότι αποδεσμεύονται από οποιαδήποτε κριτική και διαφωνία, όπως και απ’ την άλλη, δε σημαίνει ούτε ότι «αποκλείονται» από το περιοδικό και ότι τους απαγορεύεται να συμβάλλουν σ’ αυτό με όποιον τρόπο και όποτε το θελήσουν. Και ακριβώς αυτό είναι που δεν μας καθιστά κόμμα ή ομάδα ιδεολογικής συγγένειας. Αν, αύριο μεθαύριο, κάποιος δημοσιεύσει εδώ πέρα την προσωπική του δουλειά ή τις ευρύτερες συνεργασίες με ανθρώπους εκτός του respublica (την έκδοση ενός βιβλίου, τη σκηνοθεσία μιας μικρού μήκους ταινίας, το σενάριο μιας θεατρικής παράστασης, τη σύσταση ενός συνεταιρισμού κ.ο.κ.), αυτό σημαίνει απαραίτητα ότι πρέπει όλοι οι υπόλοιποι να συμφωνούν; Όπως εξήγησα και στο προηγούμενο σχόλιο, δεν δεσμευόμαστε άπαντες σε επίπεδο ταύτισης με οτιδήποτε γράφεται και δημοσιεύεται στο site αρκεί αυτό να μην υπερβαίνει κάποιους στοιχειώδεις κανόνες δεοντολογίας. Ο μόνος περιορισμός που θα μπορούσες να βρεις είναι ότι, ακριβώς επειδή δεν είμαστε διαφημιστικό site, δεν μπορούμε και δε θέλουμε να (ανα-)δημοσιεύουμε τη δουλειά του οποιουδήποτε τυχόντα παρά μόνον των ανθρώπων που συμβάλλουν καθημερινά στη λειτουργία του site, ενδιαφέρονται και το πονάνε, αφιερώνουν χρόνο και διάθεση και δεν είναι απλώς περαστικοί. Υπάρχει δηλαδή μια ιεραρχία μεταξύ μέλους και μη-μέλους της διαχειριστικής ομάδας, αλλά αυτή η διάκριση δεν προεξοφλεί ότι η διαχειριστική ομάδα είναι κάτι ομοιόμορφο, άτεγκτο και συμπαγές.

      Βέβαια, αν θες να μας αντιμετωπίζεις σαν να είμαστε κάτι άλλο απ’ αυτό που είμαστε, σαν να είμαστε Κεντρική Επιτροπή του Καστοριαδικού Κόμματος, just do it. Εμείς δεν παρεξηγούμε και τη δουλειά που κάνουμε θα συνεχίσουμε να την κάνουμε με την ίδια διάθεση και τους ίδιους ρυθμούς. Άλλωστε, πέρα απ’ τις ακαδημαϊκές κοινοτυπίες ότι η ανθρώπινη ιστορία βρίσκεται διαρκώς σε καθεστώς διαρκούς «ρήξης» από εξωτερικότητες και ουρανοκατέβατα «συμβάντα», εγώ προσωπικά τείνω περισσότερο να πιστεύω ότι η Ιστορία διαμορφώνεται (πέρα απ’ την πάλη των τάξεων βεβαίως-βεβαίως!) μέσα από καλοπροαίρετες παρεξηγήσεις, όπως αποδεικνύει και όλη η θεολογική διαμάχη του ύστερου Μεσαίωνα που οδήγησε στην ουμανιστική αναγέννηση και τον (ντεϊστικό κυρίως!) Διαφωτισμό.

      Και πάλι φιλικά,
      Νικόλας

Σχολίασε

Go to top